از ملكوت است « 1 » .
مؤلف : يعنى قدرت فعليه خداست كه از قدرت ذاتيش منبعث مىشود ، هم چنان كه روايت قبلى هم بر آن دلالت دارد .
و در كتاب معانى الاخبار به سند خود از محمد بن مسلم روايت كرده كه گفت :
من از حضرت باقر ( ع ) پرسيدم معناى اين كلام خداى عز و جل كه مىفرمايد :
* ( « وَنَفَخْتُ فِيه مِنْ رُوحِي » ) * چيست ؟ فرمود : روحى است كه خدا آن را اختيار نمود و خلقش كرد ، و به خود نسبتش داد ، و بر تمامى ارواح برتريش بخشيد و به همين جهت دستور داد تا آن را بر آدم بدمند « 2 » .
و در كافى به سند خود از محمد بن مسلم روايت كرده كه گفت : از امام باقر پرسيدم اينكه روايت مىكنند كه خداى تعالى آدم را به صورت خود خلق كرده درست است ؟ فرمود : صورت آدم صورت مخلوقى است حادث كه خداى تعالى آن را بر ساير صورتها انتخاب نمود ، و چون از ساير صورتها بهتر بود به خود نسبتش داد ، هم چنان كه كعبه را به خود نسبت داده و فرموده : « بيتى : خانه من » ، روح را به خود نسبت داد و فرمود : * ( « وَنَفَخْتُ فِيه مِنْ رُوحِي » ) * « 3 » .
مؤلف : اين روايات از روايات برجسته اى است كه در ضمن معناى روح ، معارف بسيارى را بيان مىكند ، و ما به زودى در آنجا كه پيرامون حقيقت روح بحث مىكنيم - ان شاء اللَّه - توضيحى در معنايش مىدهيم .
و در تفسير برهان از ابن بابويه به سند خود از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه در تفسير آيه * ( « فَإِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِينَ إِلى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ ) * » فرمودند : « يوم وقت معلوم » روزيست كه نفخ صور مىشود و ابليس ميان نفخه اول و دوم مىميرد « 4 » .
و در تفسير عياشى از وهب بن جميع و در تفسير برهان از شرف الدين نجفى با حذف سند از وهب نقل كرده كه گفت : از امام صادق ( ع ) از ابليس پرسش نمودم ، و اينكه منظور از « يوم وقت معلوم » در آيه * ( « رَبِّ فَأَنْظِرْنِي إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ قالَ فَإِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِينَ إِلى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ » ) * چيست ؟ فرمود اى وهب آيا گمان كرده اى همان
هامش
( 1 ) تفسير عياشى ، ج 2 ، ص 241 ، ح 11 .
( 2 ) معانى الاخبار ، توحيد شيخ صدوق ، ص 170 ، باب 27 ، ح 1 .
( 3 ) كافى ، توحيد شيخ صدوق ، ص 103 ، ح 18 .
( 4 ) البرهان ، ج 2 ، ص 342 ، ح 1 .