پوشاندن است .
و منظور از اينكه فرمود : در آسمان را به روى ايشان بگشاييم ، اين است كه راهى به آسمانها برايشان درست كنيم تا بتوانند به عالم بالا كه جاى ملائكه است راه يابند . و آن طور كه خيال كردهاند سقفى جرمانى نيست كه داراى دو لنگه در باشد ، به روى بعضى باز ، و به روى بعضى ديگر بسته شود ، زيرا اگر اين طور بود خداى تعالى نمىفرمود : « فَفَتَحْنا أَبْوابَ السَّماءِ بِماءٍ مُنْهَمِرٍ » « 1 » .
خداى تعالى در ميان معجزات و خوارق عادات كه احتمال مىرود به وسيله آنها رفع شبهه از دلهاى كفار گردد و از ترديد و شك بيرونشان كند ، داستان باز كردن در آسمان و عروج دادنشان به آسمان را اختيار كرد ، براى اينكه چنين معجزه اى در نظر آنان بزرگتر و عجبآورتر از ساير معجزات است . و به همين جهت وقتى خوارق و معجزات بزرگى را از رسول خدا ( ص ) مىخواستند مساله عروج و بالا رفتن به آسمان را در آخر و بعنوان ترقى پيشنهاد مىكردند و به حكايت قرآن چنين مىگفتند : « لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى تَفْجُرَ لَنا مِنَ الأَرْضِ يَنْبُوعاً - تا آنجا كه مىگفتند - أَوْ تَرْقى فِي السَّماءِ وَلَنْ نُؤْمِنَ لِرُقِيِّكَ حَتَّى تُنَزِّلَ عَلَيْنا كِتاباً نَقْرَؤُه » « 2 » .
پس به شهادت اين آيه بالا رفتن به آسمان و تصرف در امور آن از قبيل آوردن كتابى خواندنى از آنجا ، يعنى نفوذ بشر در عالم علوى و تمكنش در آن در نظر كفار از اعجب خوارق است .
علاوه بر اينكه آسمان محل سكونت ملائكه و محل صدور احكام و اوامر الهى است ، و الواح مقدرات ، و مجارى امور ، و منبع وحى ، همه آنجا است و آنجاست كه نامه هاى اعمال بدانجا بالا مىرود . و عروج بشر بدانجا معنايش اطلاع يافتن بر مجارى امور ، و عوامل استثنائيات خلقت ، و حقايق وحى و نبوت ، و دعوت ، و سعادت و شقاوت است . و كوتاه سخن ، باعث مىشود كه بشر بر هر حقيقتى دست يابد ، و مخصوصا اگر عروجش استمرار داشته باشد ، و يك بار و دو بار نباشد ، هم چنان كه قرآن كريم به اين استمرار اشاره نموده و فرموده : * ( « فَظَلُّوا فِيه يَعْرُجُونَ » ) * و نفرمود : « فعرجوا فيه » ، زيرا تعبير
هامش
( 1 ) ما درهاى آسمان را به آبى ريزان باز كرديم . سوره قمر ، آيه 11 .
( 2 ) هرگز به تو ايمان نمىآوريم تا آنكه از زمين چشمه اى برايمان بجوشانى . . . و تا به آسمان بالا روى و به بالا رفتنت نيز ايمان نخواهيم آورد ، تا آنكه كتابى بر ما نازل كنى كه آن را بخوانيم .
سوره اسرى ، آيه 93 .