حميم بازشان نمىدارد ، آن وقت محشر ، محشريان را از خوردن باز مىدارد ؟ « 1 » .
مؤلف : اينكه فرمود : زمين مبدل به نانى پاكيزه مىشود احتمال دارد از باب تشبيه باشد هم چنان كه از خبرى كه اينك مىخوانيد همين معنا بر مىآيد .
در ارشاد مفيد و احتجاج طبرسى از عبد الرحمن بن عبد اللَّه زهرى ، روايت آمده كه :
زمانى هشام بن عبد الملك به زيارت خانه خدا آمده بود ، وقتى وارد مسجد الحرام شد تكيه بر دست پسر سالم ، غلام خود كرده بود ، و اتفاقا امام باقر ( ع ) هم در مسجد نشسته بود . سالم غلام هشام به او گفت : يا امير المؤمنين ! اين محمد بن على است كه اينجا نشسته . گفت : اين همانست كه مردم عراق مفتون و شيفته اويند ؟ گفت آرى .
گفت : نزد او برو و بگو امير المؤمنين مىگويد مردم در قيامت تا تمام شدن حساب چه مىخورند و چه مىآشامند ؟ امام باقر ( ع ) فرمود : مردم در سرزمينى محشور مىشوند كه مانند قرص نانى پاكيزه است و در آن نهرها جارى است ، هم مىخورند و هم مىآشامند تا حسابها پايان پذيرد .
راوى مىگويد : هشام از شنيدن اين پاسخ خوشحال شد و پنداشت كه مىتواند با يك اشكال ديگر بر آن جناب غلبه كند . گفت اللَّه اكبر ! برو بگو آن روز موقف محشر كجا مىگذارد كسى به فكر خوردن و آشاميدن بيفتد ؟ امام باقر در پاسخ واسطه فرمود : آتش سختتر است يا موقف حساب ؟ اهل آتش غذا مىچشند و آشاميدنى مىآشامند ، و عذاب آتش از اين كار بازشان نمىدارد ، به اهل بهشت خطاب مىكنند كه براى ما آب و يا از آن نعمتها كه خدا روزيتان كرده بياوريد . هشام بعد از شنيدن اين جواب ساكت شد و ديگر نتوانست چيزى بگويد « 2 » .
و در الدر المنثور است كه : ابن مردويه از افلح غلام ابى ايوب ، روايت كرده كه گفت : مردى از يهود نزد رسول خدا ( ص ) آمد و از معناى آيه * ( « يَوْمَ تُبَدَّلُ الأَرْضُ غَيْرَ الأَرْضِ » ) * پرسش كرد و گفت : آن چيزى كه زمين به آن عوض مىشود چيست ؟ فرمود قرص نانى است . يهودى گفت : پدرم فدايت باد ! « در مكة » است ؟
رسول خدا ( ص ) خنديد آن گاه فرمود : خدا يهود را بكشد ! هيچ ميدانيد معناى « در مكة » چيست ؟ « در مكة » به معناى نان خالص و يا مغز نان است . « 3 »
هامش
( 1 ) تفسير نور الثقلين ، ج 2 ، ص 555 بنقل از كافى .
( 2 ) احتجاج طبرسى ، ج 2 ، ص 58 .
( 3 ) الدر المنثور ، ج 4 ، ص 91 .