به شكل و قيافه اى در آيد و يا اينكه هميشه در حالت ظهور نيستند مثلا فلان ستاره كه معبود ما است هميشه پيدا نيست تا عبادات خود را روبروى آن انجام دهيم بلكه همواره در حال طلوع و غروب است و دست يا بى و توجه به آن مشكل است ، پس لازم است صنمى درست شود كه اولا حاكى از صفات و خصوصيات آن إله باشد و ثانيا هميشه در دسترس باشد تا هر وقت انسان بخواهد عبادتى كند رو به سوى آن كند .
5 - وثنيت صابئه :
وثنيت - بتپرستى - هر چند اقسام گوناگون آن به يك اصل بر مىگردد و آن عبارت است از شفيع گرفتن به درگاه خدا و پرستش بت و مجسمه آن شفيع و شايد اين مسلك چند بار سراسر عالم بشرى را گرفته باشد هم چنان كه قرآن كريم از امتهاى مختلفى آن را حكايت مىكند ، از امت نوح و ابراهيم و موسى ( ع ) الا اينكه اختلاف مذاهب و گروندگان به اين مسلك آن قدر سليقه ها و هوا و هوسها و خرافات را در آن راه دادهاند كه امروز براى يك متتبع ، محال و يا نزديك به محال است كه آمار آن مذاهب را به دست بياورد و بيشتر آن مذاهب مبنى بر اساس استوار و ثابت ، و قواعدى نظم يافته و با هم سازگار نيستند .
تنها مذهبى كه از مذاهب بتپرستى مىتوان گفت تا اندازه اى انتظام يافته و اصول و فروعش با هم سازگار است مذهب « صابئه » و وثنيت « برهمىها » و « بودايىها » است .
اما وثنيت « صابئه » بر اين اساس مبتنى شده كه مىگويند بين كون و فساد ، و حوادثى كه در زمين رخ مىدهد با عالم بالا مثلا با حركت اجرام فلكى چون خورشيد و ماه و عطارد و زهره و مريخ و مشترى و زحل رابطه اى وجود دارد ، و به عبارت ديگر اجرام فلكى و روحانياتى كه متعلق به آنها است اين نظام محسوس و مشهود عالم اراضى را تدبير مىكنند ، و هر يك از آنها با يكى از حوادث زمين ارتباط دارد كه عالم نجوم بيانگر ارتباط هر حادثه اى با جرمى از اجرام سماوى است و اين حوادث ، هر زمان كه دور فلك تجديد شود از نو شروع مىشود ، حوادث دور گذشته را كه در هر قطعه از زمين داشت دوباره بروز مىدهد و اين جريان همواره تجديد مىشود بدون اينكه به جايى و زمانى منتهى و متوقف گردد .
پس در حقيقت اجرام فلكى و روحانيات آنها واسطه هايى هستند بين خداى سبحان و بين اين عالم مشهود ، و ما اگر آنها را عبادت كنيم آنها ما را به خداى تعالى نزديك مىكنند به همين جهت ما ناگزيريم از اينكه براى آن روحانيات مجسمه و بتى بسازيم و آنها را عبادت كنيم تا خدا را عبادت كرده باشيم چون ، نه خدا ديدنى است و نه آن روحانيات .
مورخين خاطرنشان كردهاند كه اولين كسى كه اساس بتپرستى صابئه را بنيان نهاد و اصول و فروع آن را تهذيب كرد « يوذاسف » منجم بود كه در سرزمين هند در زمان سلطنت