آنها مىخواستند نفى كنند اثبات كند ، و آن رسالت و توابع رسالت خود بود ، و ثانيا آنچه آنها مىخواستند اثبات كنند كه همان اتهام او و پيروانش به دروغگويى بود را نفى كند .
چيزى كه هست قبل از هر سخنى اول با خطاب : « يا قوم » - با اضافه به ضمير تكلم - يعنى اى قوم من ، اى هموطنان من ، و امثال آن ، عواطف آنان را تحريك نمود ، و اين خطاب را مكرر و در آغاز هر سخنى تكرار كرد تا بدان وسيله دل ايشان را به سوى خود جلب كرده و در نتيجه خيرخواهىهايش مورد قبول آنان واقع گردد .
آيات كريمه مورد بحث در ميان حجت نوح ( ع ) تقرير و بيانى زيبا و بديع آورده ، به اين معنا كه حجت كفار را فصل فصل و قطعه قطعه كرده و از هر فصلى به دو وجه پاسخ داده ، يكى از اين جهت كه از دليل خود نتيجه گرفتند كه دليلى بر وجوب اطاعت نوح نيست ، و ديگرى از اين جهت كه نتيجه گرفتند دليل بر خلاف آن هست .
اما پاسخ نوح از جهت اول حجت كفار كه گفتند : « تو بجز بشرى مثل ما نيستى » جمله * ( « يا قَوْمِ أرَأَيْتُمْ إِنْ كُنْتُ عَلى بَيِّنَةٍ . . . » ) * است . و پاسخش از اينكه گفتند : « نمىبينيم كسى بجز اراذل ما پيرويت كرده باشد » جمله * ( « وَما أَنَا بِطارِدِ الَّذِينَ آمَنُوا . . . » ) * است . و پاسخش از اينكه گفتند : « ما هيچ فضيلتى در شما نمىبينيم » جمله * ( « وَلا أَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي خَزائِنُ اللَّه . . . » ) * است .
آن گاه قرآن كريم از هر حجت سابق چيزى نظير خلاصه گيرى ضميمه حجت بعدى كرده و آن را در آغاز آن حجت قرار داده ، در نتيجه حجتها در عين اينكه هر يك براى خود مستقل و كامل است به هم آميخته شده .
پس پاسخ آن حضرت از گفتار كفار مشتمل است بر سه حجت تمام كه بر سر هر حجتى خطاب : « يا قوم » را آورده و فرموده است : * ( « يا قَوْمِ أرَأَيْتُمْ إِنْ كُنْتُ عَلى بَيِّنَةٍ . . . » ) * ، و * ( « وَيا قَوْمِ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْه مالًا . . . » ) * ، و * ( « وَيا قَوْمِ مَنْ يَنْصُرُنِي مِنَ اللَّه إِنْ طَرَدْتُهُمْ . . . » ) * ، و اين به عهده خواننده است كه در اين سه حجت تدبر كند .
پس اينكه فرمود : * ( « يا قَوْمِ أرَأَيْتُمْ إِنْ كُنْتُ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي » ) * جواب از اين گفته كفار است كه گفتند : * ( « ما نَراكَ إِلَّا بَشَراً مِثْلَنا » ) * منظور كفار ( همانطور كه قبلا نيز گفتيم ) اين بوده كه در نوح چيزى بجز بشريت نيست ، و بشريت او نيز هيچ فرقى با بشريت ما ندارد ، پس به چه ملاكى ادعا مىكند كه همه بشرها تابع او شوند ؟ پس قطعا او در ادعاى نبوت كاذب بوده و مىخواهد با اين رسالت ادعائيش مردم را به دام انداخته اموالشان را ربوده و بر آنها رياست كند .