و در تفسير قمى در ذيل جمله * ( « إِلَّا الَّذِينَ صَبَرُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ » ) * آمده كه امام فرمود : يعنى در شدائد صبر مىكنند ، و در روز راحتى اعمال صالح انجام مىدهند . « 1 »
و در الدر المنثور در ذيل آيه * ( « مَنْ كانَ يُرِيدُ الْحَياةَ الدُّنْيا » ) * آمده كه بيهقى در كتاب « الشعب » از انس روايت كرده كه گفت : رسول خدا ( ص ) فرمود : وقتى قيامت به پا شود امت من سه طائفه خواهند شد : 1 - فرقه اى كه خداى تعالى را به خلوص عبادت مىكردهاند 2 - فرقه اى كه خداى تعالى را به رياء بندگى مىكردهاند 3 - فرقه اى كه خدا را عبادت مىكردند تا به سودى دنيوى برسند . خداى تعالى به آنكه به منظور دنيا خدا را عبادت مىكرد مىفرمايد : تو را به عزت و جلال خودم سوگند مىدهم بگو كه در عبادتت چه منظور داشتى ؟ در پاسخ مىگويد : منظورم دنيا بود . خطاب مىرسد لا جرم آنچه از راه عبادت جمع كردى برايت سودى ندارد و به سوى آن برنخواهى گشت ، او را به سوى آتش ببريد .
و به آنكه عبادت خدا را ريايى انجام داده است مىفرمايد : تو را به عزت و جلال خود سوگند مىدهم بگو كه از عبادت من چه منظورى داشتى ؟ مىگويد : منظورم خودنمايى بود . پس خطاب مىرسد هر عبادتى كه مىكردى و با آن خودنمايى مىنمودى به درگاه ما نرسيده در نتيجه آن عبادت ، امروز سودى به حالت ندارد ، او را به سوى آتش ببريد .
و به آنكه عبادت خدا را به خلوص انجام مىداده خطاب مىرسد : تو را به عزت و جلالم سوگند ، بگو كه به چه منظورى مرا عبادت مىكردى ؟ مىگويد : به عزت و جلالت سوگند كه تو خود از من بهتر مىدانى كه تو را فقط صرفا براى خوشنودى و پاداش خانه آخرتت عبادت مىكردم . خطاب مىرسد : آرى ، راست گفتى اى بنده من ، او را به سوى بهشت ببريد . « 2 »
هامش
( 1 ) تفسير قمى ، ج 1 ، ص 323 .
( 2 ) الدر المنثور ، ج 3 ، ص 323 .