« فَأَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَأَصْبَحُوا فِي دارِهِمْ جاثِمِينَ » « 1 » و يكى مىفرمايد : « فَأَخَذَتْهُمْ صاعِقَةُ الْعَذابِ الْهُونِ » « 2 » .
و از آيه « 153 » سوره « نساء » كه چند سطر قبل نقل شد بر مىآيد كه درخواست رؤيت مربوط به نزول كتاب بوده ، و گوساله پرستى ايشان بعدا اتفاق افتاده ، و چنين استفاده مىشود كه همراهان موسى به اين منظور در ميقات حاضر شدند كه نزول تورات را ناظر باشند ، و مقصودشان از رؤيت اين بود كه نزول تورات را به چشم خود ببينند ، تا كاملا اطمينان پيدا كنند به اينكه تورات كتابى است آسمانى ، و نازل از طرف خداى تعالى شاهد ديگر اين معنا اين است كه از ظاهر آيه بر مىآيد همراهان موسى كه موسى ايشان را از ميان بنى اسرائيل انتخاب كرده بود نسبت به اصل دعوت وى ايمان داشتهاند ، و غرضشان از اينكه گفتند : « ما هرگز ايمان نمىآوريم تا خدا را آشكارا ببينيم » اين بوده كه ايمان خود را از جهت نزول تورات مشروط و متعلق بر مشاهده و رؤيت كرده باشند .
و همه اين قرائن شاهد بر اين است كه داستان مورد نظر آيه مورد بحث جزئى از داستان ميقات و نزول تورات است ، و از مجموع آيات بر مىآيد كه موسى وقتى خواست به ميقات برود و تورات را بگيرد از ميان بنى اسرائيل اين هفتاد نفر را انتخاب كرده ، و نامبردگان ، به شنيدن صداى خدا و اينكه چگونه با پيغمبر خود سخن مىگويد قناعت نكرده از وى درخواست كردند تا خدا را به ايشان نشان دهد ، و بخاطر همين درخواست صاعقه اى بر ايشان نازل شد و همه را هلاك كرد ، و خداوند با دعاى موسى دوباره ايشان را زنده نمود ، آن گاه خود موسى درخواست رؤيت نموده و آن وقايع پيش آمد ، كه از جمله آنها داستان گوساله پرستى قوم بود در ايام غيبت موسى .
و اين معنا در اخبار وارده از ائمه اهل بيت ( ع ) نيز وارد شده ، و به زودى از نظر خوانندگان خواهد گذشت - ان شاء اللَّه تعالى - .
البته همانطورى كه گفتيم اين مطلب از قرائنى كه در سياق آيات هست استفاده مىشود ، نه اينكه آيه مورد بحث در مقام بيان آن باشد ، ما خود اعتراف داريم كه آيه تنها در مقام بيان ظلم بنى اسرائيل و نزول عذاب بر ايشان و دعاى موسى در حق ايشان است و اما اينكه اين داستان جزئى از داستان ميقات است آيه از آن ساكت است ، ليكن بايد دانست از اين هم كه غير آن داستان است ساكت است .
هامش
( 1 ) پس دچار زلزله شدند و در خانه خويش بيجان شدند . سوره اعراف آيه 78
( 2 ) صاعقه عذاب خوار كننده بگرفتشان . سوره حم سجده آيه 17