تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير الميزان ( فارسي ) — صفحة 316

مساهمون:

ص٣١٦
قدرت خود را در نگهدارى و فوت نشدن آن به كار مىبندد . از ظاهر جمله * ( « وَأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُوا بِأَحْسَنِها » ) * بر مىآيد كه ضمير « ها » به آن مواعظ و آداب و شرايعى بر مىگردد كه جمله * ( « مِنْ كُلِّ شَيْءٍ » ) * اشاره به آن مىكرد ، و « اخذ به أحسن » ، كنايه است از حسن ملازمت در آن امور ، و پيروى و اختيار آن ، وجه اين كنايه هم اين است كه اگر كسى در كارهايش همواره پى خوبى باشد طبعا از خوب و بد هر چيز و هر عمل ، خوب آن را انتخاب مىكند و همچنين از خوب ، خوبتر را زيرا غريزه زيبا پسنديش او را وادار مىكند به اينكه خوبتر را برگزيند . پس اخذ به احسن امور ، لازمه زيباپسندى است . و بنا بر اين ، معناى جمله اين است كه : قوم خود را دستور ده تا از گناهان و زشتىها دورى نموده و ملازمت كنند آنچه را از حسنات كه تورات به سوى آن هدايت مىكند . نظير اين آيه در كنايه آيه شريفه « الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَه أُولئِكَ الَّذِينَ هَداهُمُ اللَّه وَأُولئِكَ هُمْ أُولُوا الأَلْبابِ » « 1 » است .
* ( « سَأُرِيكُمْ دارَ الْفاسِقِينَ » ) * - از ظاهر سياق بر مىآيد كه مراد از اين فاسقان آن كسانى باشد كه با زير بار نرفتن هدايت موسى و نپذيرفتن دستور اخذ به احسن ، مرتكب فسق شده‌اند ، يعنى طريق احسان در امور و پيروى حق و رشد را ملازمت نكرده‌اند ، چون كسى كه نسبت به طريق حق فسق ورزد خداوند او را از راه راست به سوى پيروى و دنبال كردن گناهان منحرف مىسازد ، و از رشد به سوى ضلالت مىكشاندش ، و در نتيجه همانطورى كه در آيه بعد تفصيل مىدهد سرانجام كارش به خسران و هلاكت مىكشد . بنا بر اين ، آيه بعدى كه مىفرمايد : * ( « سَأَصْرِفُ عَنْ آياتِيَ » ) * تفسير و يا شبه تفسيرى است براى جمله * ( « سَأُرِيكُمْ دارَ الْفاسِقِينَ » ) * . بعضىها گفته‌اند : مقصود از « دار فاسقان خانه تبهكاران » جهنم است ، و در حقيقت كلام مشتمل بر تهديد و تحذير است . بعضى ديگر گفته‌اند : مراد از آن خانه هاى فرعون و فرعونيان است ، بعضى ديگر گفته‌اند : مراد از آن خانه هاى عاد و ثمود است . مفسرينى ديگر آن را به خانه هاى عمالقه و غير ايشان كه در شام بوده تفسير كرده و در معناى آيه گفته‌اند : به زودى خداوند شهر شام و خانه هاى آنجا را به شما نشان مىدهد . بعضى ديگر در معناى آن گفته‌اند : به زودى حكومت و قدرت به دست مردمى فاسق مىافتد و ايشان بر شما حكومت خواهند كرد .
هامش
( 1 ) اگر سخن را شنوند و نيكوترش را پيروى كنند بشارت بده همان كسانند كه خدايشان هدايت كرده و آنها خردمندانند . سوره زمر آيه 18