در مقابل آن خانه ديگرى به نام « بيت المعمور » در آسمان دنيا بنا نهاد آن گاه خانه كعبه را مقابل « بيت المعمور » قرار داد و آدم را فرمود تا آن را طواف نمايد ، و اين سنت در ميان فرزندان او تا قيامت معمول خواهد بود « 1 » .
مؤلف : اين حديث از چند جهت غريب به نظر مىرسد ، زيرا اولا غير از بيت المعمور خانه ديگرى را به نام « ضراح » اسم برده و حال آنكه در بيشتر روايات تنها بيت المعمور در آسمان چهارم ذكر شده . و ثانيا براى ملائكه گناه اثبات كرده و حال آنكه به نص قرآن كريم ملائكه معصوم از گناهند ، البته اين معنا را مىتوان تاويل كرد و گفت : مراد از پى بردن به گناه علم به قصور است ، و به همين جهت مىتوان گفت بنا بر اينكه عرش به علم تفسير شود معناى پناه بردن ملائكه به عرش اعتراف آنان به جهل خود و ارجاع علم است به خداوند سبحان ، هم چنان كه قرآن نيز معذرت خواهى آنان را چنين حكايت فرموده : « سُبْحانَكَ لا عِلْمَ لَنا إِلَّا ما عَلَّمْتَنا إِنَّكَ أَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ » .
و اما اينكه گفت : « كعبه در برابر بيت المعمور واقع شده » ظاهرا مراد از محاذات و برابرى محاذات معنوى است ، نه حسى و جسمانى ، به شهادت جمله « و به همين خاطر در آسمان چهارم خانه اى برابر عرش ساخت » زيرا به طورى كه از قرآن و حديث استفاده مىشود عرش و كرسى محيط به همه آسمان و زمين هستند ، و با فرض احاطه و مخصوصا اگر به حسب فرض اين احاطه جسمانى بوده باشد ديگر محاذات معنا نخواهد داشت ، پس نه اين احاطه ، جسمانى است ( زيرا گفتيم ، عرش به معناى علم است ) و نه آن محاذات ، حسى و جسمانى است .
در كتاب خصال از امام صادق ( ع ) روايت شده كه فرمود : « يكى از حاملين عرش به صورت آدم است ، و از خدا به جهت فرزندان آدم طلب روزى مىكند . و يكى ديگر به صورت خروس است كه براى پرندگان طلب رزق مىكند . و سومى به شكل شير است كه براى درندگان روزى طلب مىنمايد . و چهارمى به صورت گاو است كه براى چارپايان طلب روزى مىكند . و از آن روزى كه بنى اسرائيل گوساله پرستيدند ، آن گاوى كه حامل عرش است ، سر افكنده شده و از شرم ديگر سر بلند نكرد ، و وقتى قيامت مىشود حاملين عرش هشت نفر مىشوند . . . » « 2 »
هامش
( 1 ) علل الشرائع ص 406 ح 7 ط نجف .
( 2 ) خصال صدوق ص 407