( ع ) نشسته بودم ، و آن جناب بر بساط خود به متكايى تكيه داشت ، در اين بين شروع كرد به تلاوت آيات محكمه اى از سوره انعام كه دستخوش نسخ نشده است و وقتى به آيه * ( « قُلْ تَعالَوْا أَتْلُ ما حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ أَلَّا تُشْرِكُوا بِه شَيْئاً » ) * رسيد ، فرمود : اين آيات را هفتاد هزار ملك مشايعت نمود « 1 » .
و در الدر المنثور است كه عبد بن حميد ، ابن ابى حاتم ، ابو الشيخ ، ابن مردويه و حاكم - وى روايت را صحيح دانسته - از عبادة بن صامت روايت كردهاند كه گفت : رسول خدا ( ص ) فرمود : كداميك از شما حاضر است بر اين سه آيه يعنى آيه * ( « قُلْ تَعالَوْا أَتْلُ ما حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ » ) * و دو آيه بعد از آن با من بيعت كند ؟ آن گاه فرمود : پس هر كه به اين سه آيه وفا كند پاداشش با خدا است ، و هر كه چيزى از آن را ناقص بگذارد و خداوند در دنيا عذابش كند عقوبتش همان بوده است ، و اگر عقوبتش را به آخرت بيندازد ، در آخرت اگر خواست او را مؤاخذه مىكند ، و اگر نه او را عفو مىفرمايد « 2 » .
مؤلف : اين روايت بى اشكال نيست ، براى اينكه از جمله احكامى كه در اين سه آيه ذكر شده مساله حرمت شرك به خدا است كه عقوبت دنيوى از آن كفايت نمىكند و مرتكب آن در آخرت مشمول مغفرت هم نمىشود ، هم چنان كه قرآن كريم صراحتا فرموده : « إِنَّ اللَّه لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِه » « 3 » و نيز فرموده : « إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَماتُوا وَهُمْ كُفَّارٌ أُولئِكَ عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللَّه وَالْمَلائِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ خالِدِينَ فِيها لا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَلا هُمْ يُنْظَرُونَ » « 4 » .
علاوه بر اينكه اين روايت ظهور دارد در اينكه احكام نامبرده اختصاص دارد به اين شريعت مانند روايت ديگرى كه از پاره اى از صحابه و تابعين نقل شد ، و سيوطى يكى از آنها را در الدر المنثور از جمعى از ابن مسعود نقل كرده كه گفت : هر كه دوست دارد وصيت رسول خدا ( ص ) را كه به خاتم آن جناب مهر شده نگاه كند بايد آيات : * ( « قُلْ تَعالَوْا أَتْلُ ما حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ ) * . . . * ( لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ » ) * را بخواند . و نظير آن از منذر ثورى از ربيع بن خيثم
هامش
( 1 ) تفسير عياشى جزء اول ص 383 ح 123
( 2 ) تفسير الدر المنثور جزء سوم ص 54
( 3 ) خداوند نمىآمرزد كسى را كه به وى شرك بورزد . سوره نساء آيه 48
( 4 ) كسانى كه كافر شدند و كافر مردند لعنت خدا و فرشتگان و مردم يكسره بر آنها است ، جاودانه در لعنتند ، عذابشان سبك نشود و مهلت نيابند . سوره بقره آيه 161 - 162