تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير الميزان ( فارسي ) — صفحة 516

مساهمون:

ص٥١٦
براى اينكه جامعه انسانى كه هرگز انسان نمىتواند بدون آن زندگى و دين داشته باشد امرى است اعتبارى و قراردادى كه در حدوث و بقاى خود بستگى به محبت نسل دارد ، و محبت نسل نيز سرچشمه اى آن رابطه و علاقه اى است كه در بين ارحام رد و بدل مىشود ، و معلوم است كه مركز اين رابطه خانواده است و قوام خانواده از يك طرف به پدر و مادر است و از طرفى ديگر به فرزندان ، و فرزندان موقعى احتياج به رحمت و رأفت پدر و مادر دارند كه پدر و مادر طبعا مشتاق اولاد و شيفته پرورش آنانند ، به خلاف پدر و مادر كه احتياجشان به فرزندان موقعى است كه پيرى عاجز و زبونشان ساخته و از اينكه مستقلا به ضروريات زندگى خود قيام كنند بازشان داشته . بر عكس ، فرزندان به عنفوان جوانى رسيده و مىتوانند حوايج پدر و مادر را برآورده كنند . و معلوم است كه در چنين روزهايى جفاى اولاد نسبت به آنان و متعارف شدن اين جفا كارى در ميان همه فرزندان نسبت به همه پدران و مادران باعث مىشود عواطف توليد و تربيت به كلى از جامعه رخت بربسته و كسى رغبت به تناسل و تربيت فرزند نكند ، و افراد از تشكيل جامعه كوچك كه همان خانواده است استنكاف ورزيده ، در نتيجه از نسل بشر تنها طبقه اى باقى بماند كه در بينشان قرابت رحم و رابطه خويشاوندى وجود نداشته باشد . و پر واضح است كه چنين جامعه اى به سرعت رو به انقراض گذاشته ديگر هيچ قانون و سنتى فساد روى آورده را جبران نمىكند ، و سعادت دنيا و آخرت از آنان سلب مىشود . و ما در آينده نزديكى در باره اين حقيقت دينى بحث مفصلى خواهيم نمود - ان شاء اللَّه تعالى - .
* ( « وَلا تَقْتُلُوا أَوْلادَكُمْ مِنْ إِمْلاقٍ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ » ) * كلمه « املاق » به معناى افلاس و نداشتن مال و هزينه زندگى است ، « تملق » هم مشتق از همين ماده است ، و اين مطلب يعنى كشتن فرزندان از ترس هزينه زندگى آنان در ميان عرب جاهليت سنتى جارى بوده ، چون بلاد عرب غالب سالها دستخوش قحطى و گرانى مىشده ، و مردم وقتى مىديدند كه قحط سالى و افلاس آنان را تهديد مىكند فرزندان خود را مىكشتند تا ناظر ذلت فقر و گرسنگى آنان نباشند . لذا در آيه مورد بحث كه ايشان را از اين عمل ناستوده نهى كرده نهى را با جمله * ( « نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ » ) * تعليل كرده و فرموده : منطق شما در فرزندكشى جز اين نيست كه نمىتوانيد روزى و هزينه زندگى آنان را فراهم نماييد ، و اين خود منطقى است غلط ، براى اينكه اين شما نيستيد كه روزى فرزندانتان را فراهم مىكنيد ، بلكه خداى تعالى است كه روزى ايشان و خود شما را مىدهد ، پس شما چرا مىترسيد و از ترس ، آنان را به دست خود از بين مىبريد ؟ .
تفسير الميزان ( فارسي ) — صفحة 516 | السيد محمدحسين الطباطبائي / همدانى / سيد محمد باقر موسوى همدانى