را تنگ و كم ظرفيت مىكند تا در ايمان خودش متزلزل شده اضطرابش به حدى برسد كه گويا به آسمان بالا مىرود ، « * ( كَذلِكَ يَجْعَلُ اللَّه الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ ) * - خداوند اينچنين پليدى و آلودگى را بهره كسانى كه ايمان نمىآورند قرار مىدهد » « 1 » .
مؤلف : در اين حديث نكاتى است كه همه آنها به بيان سابق ما اشاره دارد .
و در كافى به سند خود از سليمان بن خالد از امام صادق ( ع ) روايت كرد ، كه فرمود : خداى عز و جل وقتى براى بنده اى از بندگانش خيرى بخواهد نقطه نورى در دلش ايجاد نموده گوش دلش را باز مىكند ، و فرشته اى را بر او مىگمارد تا او را به صلاح و سداد وادارد ، و وقتى براى بنده اى بدى بخواهد نقطه سياهى در دلش ايجاد نموده گوش دلش را كر مىكند و شيطانى را بر او مىگمارد تا او را گمراه سازد . راوى مىگويد : امام ( ع ) به اينجا كه رسيد آيه * ( « فَمَنْ يُرِدِ اللَّه أَنْ يَهْدِيَه يَشْرَحْ صَدْرَه لِلإِسْلامِ وَمَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّه يَجْعَلْ صَدْرَه ضَيِّقاً حَرَجاً كَأَنَّما يَصَّعَّدُ فِي السَّماءِ » ) * را تلاوت كرد « 2 » .
مؤلف : اين روايت را عياشى « 3 » در تفسير خود بدون ذكر سند و صدوق در توحيدش « 4 » با سند از امام صادق ( ع ) نقل كردهاند .
و در كافى به سند خود از حلبى از ابى عبد اللَّه ( ع ) روايت كرده كه فرمود :
قلب براى يافتن حق هميشه در اضطراب است و اين در و آن در مىزند تا به آن دست پيدا كند پس از آنكه دست يافت مطمئن مىشود و اضطرابش خاتمه مىيابد . راوى مىگويد امام ( ع ) سپس آيه * ( « فَمَنْ يُرِدِ اللَّه أَنْ يَهْدِيَه . . . » ) * را تا كلمه « فى السماء » تلاوت فرمود « 5 » .
مؤلف : اين روايت را عياشى « 6 » نيز در تفسير خود از ابى جميله از عبد اللَّه بن جعفر از برادرش موسى بن جعفر ( ع ) روايت كرده است .
و نيز در تفسير عياشى از ابى بصير از خيثمه روايت شده كه گفت : از امام ابى جعفر ( ع ) شنيدم كه مىگفت : مادامى كه قلب به حق دست نيافته همواره در زير و رو شدن است و از جاى خود تا حنجره كنده مىشود تا به حق دست بيابد ، آن موقع در جاى خود قرار
هامش
( 1 ) عيون اخبار الرضا ج 1 ص 131 ح 27
( 2 ) كافى ج 1 ص 166 ح 2
( 3 ) تفسير عياشى ج 1 ص 376 ح 94
( 4 ) توحيد صدوق ص 242 ح 4
( 5 ) كافى ج 2 ص 421 ح 5
( 6 ) تفسير عياشى ج 1 ص 376 ح 93