بحث روايتى
در الدر المنثور است كه ابن مردويه از ابى اليمان جابر بن عبد اللَّه روايت كرده كه گفت : رسول خدا ( ص ) در روز فتح مكه داخل مسجد الحرام شد در حالى كه چوبدستى در دست داشت ، اقوام عرب هر كدام در مسجد الحرام براى خود بتى داشتند كه آن را مىپرستيدند ، رسول خدا ( ص ) به هر يك از اين بتها كه مىگذشت عصاى خود را به سينه آن مىكوبيد و مىگذشت و تا بتى واژگون مىشد مردمى كه دنبال آن حضرت بودند با تبرهايى كه در دست داشتند آن بت را خرد كرده از مسجد بيرون مىانداختند . و رسول خدا ( ص ) مكرر اين آيه را مىخواند : * ( « وَتَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ صِدْقاً وَعَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِكَلِماتِه وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ » ) * « 1 » .
و نيز در همان كتاب است كه ابن مردويه و ابن النجار از انس بن مالك از رسول خدا روايت كردهاند كه در تفسير آيه * ( « وَتَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ صِدْقاً وَعَدْلًا » ) * فرمود : مقصود كلمه « لا إِله إِلَّا اللَّه » است « 2 » .
و در كافى به سند خود از محمد بن مروان روايت كرده كه گفت : از امام صادق ( ع ) شنيدم كه مىفرمود : امام در همان موقعى هم كه در شكم مادر است گفتگوها را مىشنود ، و وقتى به دنيا مىآيد بين دو كتفش نوشته شده : * ( « وَتَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ صِدْقاً وَعَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِكَلِماتِه وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ » ) * . و هر گاه زمام امر به دست او بيفتد خداوند عمودى از نور برايش قرار مىدهد كه با آن نور آنچه را كه اهل هر شهرى عمل مىكنند مىبيند « 3 » .
مؤلف : اين معنا به طرق ديگرى از عده اى از اصحاب ما از امام صادق ( ع ) روايت شده . مرحوم قمى « 4 » و عياشى « 5 » نيز در تفسير خود آن را از آن حضرت روايت كردهاند ، و در بعضى از آن طرق دارد كه آيه شريفه در بين دو چشم امام و در بعضى ديگر دارد كه در بازوى راست او نوشته مىشود .
هامش
( 1 و 2 ) الدر المنثور ج 3 ص 40
( 3 ) كافى ج 1 ص 387 ح 4
( 4 ) تفسير قمى ج 1 ص 214 - 215
( 5 ) تفسير عياشى ج 1 ص 374 ح 82