اشاره است به آن وعده اى كه به بنى اسرائيل داده بود كه به زودى ايشان را از ظلم فرعون نجات داده حكومت را به آنان خواهد سپرد ، و قرآن آن وعده را چنين حكايت كرده : « وَنُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ الْوارِثِينَ » « 1 » .
گاهى هم به معناى موجود خارجى از قبيل انسان استعمال مىشود ، مانند آيه « إِنَّ اللَّه يُبَشِّرُكِ بِكَلِمَةٍ مِنْه اسْمُه الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ » « 2 » و مسيح را از اين جهت مورد استعمال اين كلمه قرار داده كه خلقت مسيح ( ع ) خارق العاده بوده ، عادت در خلقت انسان بر اين جارى است كه به تدريج صورت گيرد ، و مسيح ( ع ) به كلمه ايجاد به وجود آمد ، هم چنان كه در قرآن فرموده : « إِنَّ مَثَلَ عِيسى عِنْدَ اللَّه كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَه مِنْ تُرابٍ ثُمَّ قالَ لَه كُنْ فَيَكُونُ » « 3 » ظاهر سياق آيات در مورد بحث ما مىرساند كه مراد از * ( « كَلِمَةُ رَبِّكَ » ) * كلمه دعوت اسلامى باشد با آنچه لازم آنست از قبيل نبوت محمد ( ص ) و نزول قرآن كه به همه كتابهاى آسمانى محيط و مسلط است و به عموم معارف الهى و كليات شرايع دينى مشتمل مىباشد ، چنان كه خداى تعالى در كلام خود در دعايى كه از ابراهيم ( ع ) هنگام بناى كعبه حكايت فرموده : « رَبَّنا وَابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيهِمْ » « 4 » به آن اشاره نموده است .
و همچنين به سابقه ذكرش در كتابهاى آسمانى گذشته در آيه « الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الأُمِّيَّ الَّذِي يَجِدُونَه مَكْتُوباً عِنْدَهُمْ فِي التَّوْراةِ وَالإِنْجِيلِ » « 5 » اشاره مىفرمايد ، و همچنين آيه * ( « وَالَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَعْلَمُونَ أَنَّه مُنَزَّلٌ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ » ) * و آيه « الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَعْرِفُونَه كَما يَعْرِفُونَ أَبْناءَهُمْ » « 6 » و آيات بسيار ديگر به آن اشاره دارد .
هامش
( 1 ) ما چنين اراده كردهايم كه بر كسانى كه در دنيا ضعيف شدند و اقويا ايشان را ضعيف پنداشتند منت گذارده ايشان را زمامدار و وارث ( زمين ) قرار دهيم . سوره قصص آيه 5
( 2 ) فرشتگان گفتند : اى مريم ! خدا تو را به كلمه خويش كه نام وى مسيح عيسى پسر مريم است بشارت مىدهد . سوره آل عمران آيه 45
( 3 ) داستان عيسى نزد خدا چون داستان آدم است كه وى را از خاك آفريده و به دو گفت « باش » و او وجود يافت . سوره آل عمران آيه 59
( 4 ) پروردگارا از ايشان رسولى در ميانشان مبعوث كن تا آيات تو را برايشان خوانده و كتاب و حكمتشان آموخته ايشان را تزكيه كند . سوره بقره آيه 129
( 5 ) آن كسانى كه پيروى مىكنند رسول پيغمبر ناخوانده درس را كه ( وصف ) وى را نزد خويش در تورات و انجيل نوشته مىيابند . سوره اعراف آيه 157
( 6 ) آنان كه كتاب به ايشان داديم او ( پيغمبر ) را مانند فرزندان خود مىشناسند . سوره بقره آيه 146