به دست فراموشى سپرده مىشود ، تا آنجا كه جامعه به صورت يك جامعه حيوانى به تمام معنا درمىآيد . هم چنان كه امروزه به چشم خود مىبينيم كه در مجتمعات پيشرفته ، در اثر فرو رفتن در ماديات و تسليم شدن در برابر لذايذ حسى و حيوانى چنان از آخرت غافل شدهاند كه به هيچ وجه حاضر نيستند در باره معنويات و اينكه سعادت حقيقى و زندگى جاودانه به چه چيز حاصل مىشود فكر كنند ، و حاضر نيستند حتى يك دقيقه در اين باره به مغز خود فشار بياورند . در هيچ تاريخى از تواريخ ملل و امم نيز ديده نشده كه مردى از رجال حكومت و سياست مبتكر چنين معارفى باشد ، و مردم را به سوى فضايل اخلاق انسانيت و معارف مقدس الهى و طريق تقوا و عبوديت دعوت كرده باشد ، چون حكومتهايى كه تا كنون در دنيا روى كار آمده و تاريخ آنها در دست است يا استبدادى بوده و يا دموكراتى ، و اين دو يا اصلا به فكر فضائل نبودند و يا اگر بودند منظورشان حفظ مقام و فراهم آوردن زمينه بقاى حكومت خود ( در حكومت فردى ) و نظام امر اجتماع را بر وفق خواسته اكثريت منتظم ساختن ( در حكومت دموكراتى ) بوده ، و اگر احيانا به مقتضاى فطرت ناگزير مىشدند فضايل معنوى و كمالات عالى انسانى را كه تنها اسمى از آنها در ميانشان باقيمانده تعظيم و احترام كنند ، و مرتكبين خلاف آن را تخطئه نمايند باز اسم اين عمل خود را تعظيم معنويات نمىگذاشتند ، بلكه آن را به موافقت سنن اجتماعى تفسير مىكردهاند ، هم چنان كه نظامهاى استبدادى و دموكراتى امروزه هم بنيانشان بر همين اساس است كه گفته شد .
و كوتاه سخن اينكه عقل اجتماعى و شعور مادى كه حاكم بر جوامع بشرى است هرگز انسان را به اين معارف الهى و فضايل معنوى - كه هميشه اسم بسيارى از آنها در جوامع به عظمت ياد - مىشود نمىرساند . آرى ، ماديت و پايبند بودن به امور مادى كجا و معنويت كجا ؟ .
پس معلوم شد كه آنچه از معارف الهى و فضايل نفسانى كه در گوشه و كنار عالم بشريت وجود دارد يادگارهاى انبيا ( ع ) و آثارى است از مجاهدات ايشان در دعوت مردم به دين الهى و نشر كلمه حق و ترويج دين توحيد و هدايت نوع انسانى به سوى سعادت حقيقيش در زندگى دنيوى و اخروى .
پس اينكه فرمود : * ( « وَعُلِّمْتُمْ ما لَمْ تَعْلَمُوا أَنْتُمْ وَلا آباؤُكُمْ » ) * احتجاج عليه يهود است كه مىگفتند : * ( « ما أَنْزَلَ اللَّه عَلى بَشَرٍ مِنْ شَيْءٍ » ) * و حاصلش اين است كه همين شما منكرين وحى ، علوم و معارفى را دارا هستيد كه اگر وحى نبود نه خودتان به آن راه مىبرديد و نه پدرانتان ، و جز از طريق وحى و انزال كتب به شما نرسيده ، شما آنچه كه از معارف حقه و