مىترساند . شما مسلمانان از آن بيم و انديشه مكنيد و از من بترسيد اگر اهل ايمان هستيد ( 175 ) .
بيان آيات
اين آيات هم مربوط به آيات جنگ احد است ، و اين معنا را از اشاره اى كه در جمله :
* ( « مِنْ بَعْدِ ما أَصابَهُمُ الْقَرْحُ . . . » ) * ، هست مىفهميم ، چون در آيات راجع به جنگ احد نيز سخن از قرح رفته بود ، و فرموده بود : « إِنْ يَمْسَسْكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ الْقَوْمَ قَرْحٌ مِثْلُه . . . » .
* ( « الَّذِينَ اسْتَجابُوا لِلَّه وَالرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ ما أَصابَهُمُ الْقَرْحُ . . . » ) *
بطورى كه گفتهاند كلمه « استجابت » و نيز كلمه « اجابت » به يك معنا است ، و آن اين است كه از كسى چيزى بخواهى و او پاسخت را با قبول بدهد ، و خواسته ات را بر آورد .
و اگر هم نام خدا را برد و هم نام رسول را ، با اينكه در اين مقام مىتوانست بذكر يكى از آن دو اكتفاء كند ، براى اين بود كه در داستان جنگ احد متخلفين هم نافرمانى خدا را كردند ، و هم نافرمانى رسول را ، اما نافرمانى خدا براى اينكه خداى تعالى آنان را از فرار از جنگ نهى كرده بود و به جهاد امرشان فرموده بود و آنان جهاد نكردند و بر عكس فرار نمودند ، و اما نافرمانى رسول را كردند ، براى اينكه رسول خدا ( ص ) به آن عده تيرانداز دستور داده بود از جاى خود حركت نكنند ، و مركز خود را خالى ننمايند و آنان نافرمانى كردند و نيز وقتى كه بلنديهاى كوه را پيش گرفته بودند ، و رسول ( ص ) از آخرشان صداشان مىزد ، گوش به سخنش ندادند ، به همين جهت در داستان آيات مورد بحث كه ذيلا شرحش مىآيد بدان جهت كه دعوت خدا را اجابت كردند هم نام خدا را برد و هم نام رسول را و كانه فرموده در اين داستان مثل داستان احد كه خدا و رسول را نافرمانى كرده بودند عمل نكردند بلكه دعوت خدا و رسول را اجابت نمودند .
* ( « لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا مِنْهُمْ وَاتَّقَوْا أَجْرٌ عَظِيمٌ » ) *
در اين جمله وعده را منحصر كرده به بعضى از كسانى كه خدا و رسول را اجابت كردند و اين به خاطر آن است كه اجابت دعوت يك عمل ظاهرى است ، ممكن است مطابق با واقع هم باشد و ممكن است نباشد ، علامت مطابقتش با واقع احسان و تقوا است ، كه اجر عظيم هم داير مدار همين دو است و اين خود مراقبت عجيب قرآن در بيانات خود را مىرساند و به ما مىفهماند كه خداى تعالى چقدر مراقب كلمات و بيانات خويش است ، در عين اينكه مطلب اينجا را بيان مىكند ، مراقب است كه مبادا بيانش با ساير معارفش ناسازگار باشد ، آرى