نزد من محبوبيت داشته باشد « 1 » .
مؤلف قدس سره : سيوطى نيز اين روايت را در تفسيرش ( الدر المنثور ) از فاريابى و نيز از ترمذى از على ( ع ) نقل كرده ، و سندش را حسن دانسته است .
( سند حسن در اصطلاح شناخت حديث آن سندى را گويند كه متصل به معصوم باشد و از نظر محدثين ، رجال آن ، همه امامى ممدوح باشند ، ولى عدالت مسلم آنان از ناحيه امام و يا دو شاهد عادل تصريح نشده باشد « مترجم » « 2 » ) .
و در الدر المنثور است كه ابن جرير و ابن ابى حاتم از پسر عمر نقل كردهاند كه گفت :
وقتى آيه شريفه : « يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ . . . » نازل شد رسول خدا ( ص ) بر منبر بايستاد ، و آن را بر مردم تلاوت كرد ، مردى در برابرش ايستاد ، و عرضه داشت :
حتى شرك را نيز مىآمرزد ؟ رسول خدا ( ص ) ساكت شد ، و باز او سؤال خود را تكرار كرد ، و باز رسول خدا ( ص ) سكوت كردند تا سه نوبت ، در همين ميان آيه شريفه : * ( « إِنَّ اللَّه لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِه وَيَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ » ) * ، نازل شد ، و دستور دادند آيه اول را در سوره زمر ثبت كنند ، و آيه دوم را در سوره نساء « 3 » .
مؤلف قدس سره : در سابق توجه فرموديد كه گفتيم آيه سوره زمر به حسب آيات بعدش ظهور در توبه و آمرزش دارد ، و معلوم است كه توبه همه گناهان حتى شرك آمرزيده مىشود و آيه سوره نساء ، موردش غير از مورد توبه است ، در نتيجه منافاتى بين مضمون اين دو آيه نيست ، تا يكى ناسخ ديگرى ، و يا مخصص آن باشد .
و در مجمع البيان از كلبى نقل كرده كه در تفسير آيه مورد بحث گفته است : اين آيه در باره مشركين يعنى وحشى و ياران او نازل شده ، چون وقتى وحشى حمزه را كشت ، و قرار بود كه اگر او را به قتل برساند آزادش كنند ، و به عهد خود وفا نكردند ، او و يارانش از كار خود پشيمان شدند ، و نامه اى از مكه براى رسول خدا ( ص ) فرستادند ، مشعر به اين كه ما از كرده خود پشيمان شدهايم ، و چيزى مانع اسلام آوردن ما نيست مگر آن مطلبى كه ما از تو در مكه شنيديم ، كه گفتى : « وَالَّذِينَ لا يَدْعُونَ مَعَ اللَّه إِلهاً آخَرَ ، وَلا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّه إِلَّا بِالْحَقِّ ، وَلا يَزْنُونَ . . . » « 4 » . و ما تا كنون هم شرك ورزيديم ، و به جز خداى تعالى معبودهايى
هامش
( 1 ) فقيه ج ص حديث
( 2 و 3 ) الدر المنثور ج 2 ص 169 .
( 4 ) كسانى كه جز اللَّه معبودى را نمىخوانند ، و خون كسى را كه خدا محترمش دانسته جز به حق نمىريزند و زنا نمىكنند . . . سوره فرقان آيه 70 .