باره اين آيه شريفه بحث خواهيم كرد .
بحث روايتى
در تفسير عياشى از محمد بن فضل ، از ابى الحسن ( ع ) روايت كرده كه در مورد آيه * ( « لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَأَنْتُمْ سُكارى ، حَتَّى تَعْلَمُوا ما تَقُولُونَ » ) * فرموده : اين آيه قبل از تحريم شراب نازل شده است « 1 » .
مؤلف قدس سره : جا دارد اين روايت حمل شود بر اين كه مراد از تحريم شراب توضيح تحريم آن است ، و گرنه روايت عيبى پيدا كند ، كه نمىتوان به آن اعتنا نمود ، و آن اين است كه مخالف با كتاب خدا خواهد بود ، براى اين كه آيه سوره اعراف شراب را صريحا به عنوان اثم تحريم كرده ، و آيه بقره تصريح مىكند به اين كه در خمر اثمى بزرگ است ، پس معلوم مىشود شراب قبل از هجرت در مكه تحريم شده بوده ، چون سوره اعراف در مكه نازل شده ، و احدى اختلاف نكرده در اين كه آيه مورد بحث يعنى آيه سوره نساء در مدينه نازل شده است .
نظير اين روايت ، چند حديث ديگر است كه از طرق اهل سنت نقل شده « 2 » ، و تصريح دارد به اين كه اين آيه قبل از تحريم خمر نازل شده ، و ممكن است روايت را ناظر بدانيم به اين كه مراد از آيه ، نهى از نماز خواندن در حال كسالت است .
و در همان كتاب از زراره از امام باقر ( ع ) روايت كرده كه فرمود : هنگامى كه كسالت و چرت بر تو مسلط است و يا شكمت سنگين شده به نماز نايست ، زيرا بيم آن هست كه در آن حال دچار نفاق شوى ، ( خداى نخواسته با خود بگويى چه كسى حال دارد برخيزد نماز بخواند ، و يا آرزو كنى اى كاش نماز واجب نمىبود ، و از اين قبيل تصورات منافقانه ) ، براى اين كه خداى تعالى مؤمنين را نهى كرد از اين كه در حال سكارى به نماز بايستند ، و منظورش از حالت سكارى ، حالتى است كه خواب بر آدمى مسلط شده باشد « 3 » .
مؤلف قدس سره : اين كه امام ( ع ) فرمود : ( زيرا بيم آن هست كه در آن حال دچار نفاق شوى ) مساله نفاق را از جمله : * ( « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا . . . » ) * استفاده فرموده ، چون كسى
هامش
( 1 ) تفسير عياشى ج 1 ص 242 حديث 135 .
( 2 ) الدر المنثور ج 2 ص 165 .
( 3 ) تفسير عياشى ج 1 ص 242 حديث 134 .