دارد بر دو نوع بودن گناهان هيچ ترديدى نيست ، كه جامع بين آن دو به عنوان سيئات ناميده شده .
و نظير اين آيه در دلالت بر دو نوع بودن گناهان آيه شريفه زير است ، كه مىفرمايد : « وَوُضِعَ الْكِتابُ فَتَرَى الْمُجْرِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا فِيه ، وَيَقُولُونَ يا وَيْلَتَنا ما لِهذَا الْكِتابِ لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَلا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصاها » « 1 » .
چون وحشتشان از ديدن مطالب نامه دلالت دارد بر اينكه مراد از صغيره و كبيره گناهان صغيره و كبيره است .
حال ببينيم كلمه سيئات در عرف قرآن به چه معنا است ، اين كلمه كه جمعش سيئات مىآيد به طورى كه از ماده آن ( سين - واو - همزه ) و هيات آن بر مىآيد به معناى حادثه و يا عملى است كه زشتى و بدى را با خود همراه دارد ، و به همين جهت اى بسا كه لفظ آن بر امور و مصائبى كه آدمى را بد حال مىكند اطلاق مىشود ، نظير آيه : « وَما أَصابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ » « 2 » ( هيچ مصيبتى به تو نمىرسد مگر از ناحيه خودت ) ، و آيه « وَيَسْتَعْجِلُونَكَ بِالسَّيِّئَةِ » « 3 » ( عجله دارند بلائى بر سرت آيد ) و اى بسا كه بر نتايج معاصى و آثار خارجى و دنيوى و اخروى آن اطلاق شود ، نظير آيه شريفه زير كه مىفرمايد : « فَأَصابَهُمْ سَيِّئاتُ ما عَمِلُوا » « 4 » ( آثار شوم گناهانى كه كرده بودند به ايشان رسيد . . . ) و آيه : « سَيُصِيبُهُمْ سَيِّئاتُ ما كَسَبُوا » « 5 » ، ( به زودى آثار گناهانى كه كرده بودند به ايشان مىرسد ) .
و اين به حسب حقيقت به معناى سابق برگردد ، و اى بسا بر خود معصيت نيز اطلاق مىشود ، مانند آيه شريفه زير كه مىفرمايد : « وَجَزاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُها » « 6 » ( كيفر هر گناهى مصيبتى مثل خود آن است ) ، و سيئة به معناى معصيت ، گاهى بر مطلق گناهان اطلاق مىشود ، چه صغيره و چه كبيره ، مانند آيه :
هامش
( 1 ) نامه اعمال راى مىگذارند ، در حال تو اى پيامبر ، مجرمان راى مىبينى كه از وضعى كه دارند به وحشت افتادهاند مىگويند : اى واى بر ما ، اين چه كتابى است كه نه صغيره اى راى از قلم انداخته و نه كبيره اى را ، مگر آنكه همه راى شمرده است . سوره كهف آيه 49 .
( 2 ) سوره نساء آيه 79 .
( 3 ) سوره رعد آيه 6 .
( 4 ) سوره نحل آيه 34 .
( 5 ) سوره زمر آيه 51 .
( 6 ) سوره شورى آيه 40 .