ناحيه سنت براى آن احكام مىرسد صرفا جنبه بيان و شرح را دارد ، نه تخصيص و تقييد ، و اگر بگوئيم عموميت و اطلاق دارند آن گاه قيودى كه از ناحيه سنت براى آن احكام مىرسد نسبت به كليات احكام مخصص ، و نسبت به اطلاقات آن مقيد است ، و چنين چيزى نه تناقض است ، و نه چنين دو دليلى با هم منافات دارند ، كه تفصيل اين مساله در علم اصول آمده است .
و اين آيات يعنى آيات ارث ، و طلاق و نفقه مانند ساير آيات احكام بدون تخصيص و تقييد نيست ، آيات ارث و طلاقش در زن مرتد تخصيص خورده ، چنين زنى نه ارث مىبرد و نه در جدا شدن از شوهر طلاق مىخواهد ، و آيات طلاقش در موردى كه عيبى در مرد و يا زن كشف شود كه مجوز فسخ عقد باشد تخصيص خورده و نيازى به رضايت طرف در طلاق ندارد ، بلكه عقد را فسخ مىكند ، و دليلى كه نفقه زن را واجب كرده در هنگام نشوز زن تخصيص خورده ، و در چنين حالى مرد مىتواند نفقه زن را ندهد ، حال با اين همه تخصيص چرا در مورد عقد متعه تخصيص نخورد ، و مرد داراى زن متعه اگر زنا كرد از حكم سنگسار خارج نشود ؟ .
پس بياناتى كه زناشويى متعه را از حكم ميراث و طلاق و نفقه - و سنگسار - خارج مىسازد ، يا مخصص آيات احكام نامبرده است ، و يا مقيد آنها ، و اين معنا هيچ منافاتى ندارد ، با اينكه الفاظ - تزويج - نكاح - احصان - و امثال اينها از نظر حقيقت متشرعه متعين در نكاح دائم ، و از نظر حقيقت شرعيه اعم از دائم و موقت باشد ، پس اصلا محذورى كه او توهم كرده در كار نيست ، مثلا وقتى فقيه مىگويد : اگر مرد زناكار محصن باشد يعنى با داشتن زوجه زنا كرده باشد بايد سنگسار شود ، ولى اگر زن متعه داشته باشد سنگسار نمىشود ، چون محصن نيست چنين فقيهى كلمه ( محصن ) را اصطلاح كرده بر دوام نكاح ، كه آثارى چنين و چنان دارد ، و اين منافات ندارد با اينكه احصان در عرف قرآن ، هم در نكاح دائم باشد و هم در نكاح موقت ( متعه ) ، و هر يك از اين دو احصان آثار خاص به خود را داشته باشد .
و اما اينكه از بعضى نقل كرده كه گفتهاند شيعه در متعه قائل به عده نيست ، و زنى كه متعه مىشود لازم نيست عده نگه دارد ، افترايى است واضح كه به شيعه بستهاند ، زيرا كتب شيعه هر چه هست در دسترس عموم مسلمين است ، اين متون روايى و جوامع حديث شيعه است ، و اين كتب فقهى آنان كه مملو است از اينكه عده زن متعه دو حيض است ، و در اين كتاب در همين بحث چند روايت از طرق شيعه از ائمه اهل بيت ( عليهم السلام ) نقل كرديم ، كه عده زن متعه را دو حيض دانسته بودند .
مفسر نامبرده سپس مىگويد : و اما احاديث و آثارى كه در اين باب روايت شده ، مجموعش دلالت مىكند بر اينكه رسول خدا ( ص ) در بعضى از جنگها متعه را
تفسير الميزان ( فارسي ) — صفحة 483
مساهمون: السيد محمدحسين الطباطبائي
ص٤٨٣