و در شرح ج 5 ص 50 ابن العربى كه شرح صحيح ترمذى است ، از اسماعيل از پدرش از زهرى روايت كرده كه گفت : سبره روايت كرد كه رسول خدا ( ص ) در حجة الوداع از متعه نهى كرد ابو داود بعد از آن كه اين حديث را نقل كرده ، مىگويد : اين حديث را عبد العزيز بن عمر بن عبد العزيز از ربيع پسر سيره از پدرش نقل كرد ، و در آن گفته است : اين جريان بعد از خارج شدن از احرام در حجة الوداع اتفاق افتاد ، و تشريع متعه براى مدتى معلوم بود ، ولى حسن گفته جريان در عمرة القضاء اتفاق افتاده است « 1 » .
و در همان كتاب ج 5 ص 50 از زهرى روايت كرده كه گفت : رسول خدا ( ص ) متعه را در جنگ تبوك جمع كرد « 2 » .
مؤلف قدس سره : روايات چنان كه ملاحظه مىفرمائيد در تشخيص تاريخ نهى رسول خدا ( ص ) از متعه اختلاف دارند ، بعضى مىگويند قبل از هجرت بوده ، و بعضى ديگر مىگويند : بعد از هجرت به وسيله آيات نكاح و طلاق و عده و ميراث نسخ شد ، و يا به نهى خود رسول خدا ( ص ) در سال جنگ خيبر يا در زمان عمرة القضاء يا سال اوطاس يا سال فتح يا سال تبوك و يا بعد از حجة الوداع نسخ شده ، و به همين جهت بعضىها اين روايات مختلف را حمل كردهاند به اينكه همه اش درست است ، زيرا رسول خدا ( ص ) در همه اين سالها از متعه نهى كردهاند ، و هر يك از روايات از نهى آن جناب در يك سال خبر مىدهد ، و ليكن جلالت قدر بعضى از راويان چون على ( ع ) و جابر و ابن مسعود كه همواره با رسول خدا ( ص ) بودند و از كوچك و بزرگ سيره آن جناب با خبر بودند ، اجازه نمىدهد كه ما بگوئيم نامبردگان از نهى آن جناب در ساير مواقف و ساير اوقات اطلاع نداشتهاند .
و در الدر المنثور است كه بيهقى از على روايت كرده كه فرمود : رسول خدا ( ص ) از متعه نهى كرد ، آن روزى هم كه جايز بود تنها براى كسانى جايز بود كه دسترسى به ازدواج نداشتند ، ولى همين كه آيات نكاح و طلاق و عده و ميراث بين زن و شوهر نازل شد حكم متعه نسخ گرديد « 3 » .
و باز در همان كتاب است كه نحاس از على بن ابى طالب روايت كرده كه به ابن عباس گفت تو مردى گيج هستى يادت نيست كه رسول خدا ( ص ) از متعه نهى
هامش
( 1 و 2 ) شرح ابن العربى ج 5 ص 50 .
( 3 ) الدر المنثور ج 2 ص 140 .