و در تهذيب به سند خود از عبد اللَّه بن سنان روايت كرده كه گفت : از امام صادق ( ع ) شنيدم مىفرمود : هر گاه دو خواهر مملوك از آن كسى باشد ، و با يكى از آن دو همخوابگى كرده ، بعد تصميم بگيرد كه با ديگرى همبستر شود هيچ راهى ندارد جز اينكه اولى را از ملك خود خارج بسازد ، يا او را به كسى ببخشد ، و يا بفروشد ، و حتى اگر او را به فرزند خودش ببخشد كافى است « 1 » .
و در كافى و تفسير عياشى از محمد بن مسلم روايت شده كه گفت : من از امام باقر ( ع ) از معناى كلام خداى عز و جل پرسيدم ، كه فرمود : * ( « وَالْمُحْصَناتُ مِنَ النِّساءِ إِلَّا ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ » ) * ، فرمود : به اينكه انسان به برده خود كه كنيزش همسر او است بگويد : از همسر خودت كناره گيرى كن ، و ديگر با او نزديكى نكن ، آن گاه خود او كنيزش را از دسترس غلام دور نگه بدارد ، تا حيض شود بعد از آن كه پاك شد خودش با او نزديكى كند ، سپس اگر خواست دوباره او را در اختيار غلام بگذارد ، بعد از آنكه حيض شد او را به غلام بر مىگرداند ، بدون اينكه حاجت به عقد نكاح داشته باشد « 2 » .
و در تفسير عياشى از ابن مسكان از ابى بصير از يكى از دو امام باقر و صادق ( عليهما السلام ) روايت كرده كه در معناى آيه : « * ( وَالْمُحْصَناتُ مِنَ النِّساءِ إِلَّا ما مَلَكَتْ ) * » فرموده : منظور از محصنات زنان شوهردار است ، كه ازدواج با آنان حرام است ، به جز زنى كه كنيز تو باشد ، و تو او را به غلام خودت شوهر دادى هر وقت بخواهى مىتوانى او را از شوهرش جدا كنى ، و خودت از او بهره بگيرى ، ابى بصير مىگويد : عرضه داشتم : حال اگر كنيزش را به غير غلامش شوهر داده چطور ؟ فرمود : او نمىتواند بين اين زن و شوهر جدايى بيندازد ، مگر آنكه كنيز خود را بفروشد ، آن گاه ديگر ناموس كنيز ملك مشترى مىشود ، و مشترى اگر خواست زناشويى كنيزش با غلام غير را باقى مىگذارد ، و اگر خواست مىتواند بين آن دو جدايى اندازد « 3 » .
و در الدر المنثور است كه احمد ، و ابو داود ، و ترمذى - وى ، حديث را حسن دانسته - ، و ابن ماجه ، همگى از فيروز ديلمى روايت كردهاند كه وى وقتى به اسلام در آمد كه دو نفر خواهر همسرش بودند ، رسول خدا ( ص ) به او دستور داد يكى از آن دو همسر را - هر يك را كه خودت مىخواهى طلاق بده « 4 » .
هامش
( 1 ) التهذيب ج 7 ص 288 حديث 49 ط تهران دار الكتب الاسلاميه
( 2 ) تفسير عياشى ج 1 ص 232 حديث 81 ط تهران مكتبة العلمية الاسلاميه
( 3 ) تفسير عياشى ج 1 ص 233 حديث 83 مكتبة العلمية الاسلاميه . طبع تهران
( 4 ) الدر المنثور ج 2 ص 136 دار المعرفة ط بيروت