برگشت معناى آيه ( همانطور كه گفتيم ) به اين است كه بر هر فرد از مردان مسلمان حرام است كه با مادر و دختر و خواهر و . . . خودش ازدواج كند .
* ( « وَأُمَّهاتُكُمُ اللَّاتِي أَرْضَعْنَكُمْ وَأَخَواتُكُمْ مِنَ الرَّضاعَةِ وَأُمَّهاتُ نِسائِكُمْ » ) * از اينجا شروع شده است به شمردن محرمات سببى ، ( يعنى زنانى كه با خواستگارشان اشتراك در خون ندارند ، بلكه به خاطر وصلت و پيوند خويشاوندى با آنان مرتبط شدهاند ) ، و اين محرمات نيز هفت طايفهاند كه شش طايفه آنها در اين آيه ذكر شده ، و هفتمى آنها در آيه :
* ( « وَلا تَنْكِحُوا ما نَكَحَ آباؤُكُمْ مِنَ النِّساءِ . . . » ) * آمده است .
و اين آيه با سياقى كه دارد دلالت مىكند بر اينكه شارع اسلام حكم مادرى و فرزندى را بين يك دختر و زنى كه او را شير داده برقرار كرده است ، يعنى زن شيرده را مادر آن دختر و دختر را فرزند آن زن دانسته ، و همچنين حكم برادرى را بين يك پسر و خواهر شيريش برقرار ساخته ، چون اين مادر فرزندى و اين برادر خواهرى را امرى مسلم گرفته است ، پس مساله رضاع و شير دادن و شير نوشيدن به حسب تشريع ، روابط نسبى را ايجاد مىكند ، و اين معنا به بيانى كه به زودى مىآيد از مختصات شريعت اسلامى است .
از رسول خدا ( ص ) هم در رواياتى كه از دو طريق شيعه و سنى نقل شده آمده ، كه فرموده : خداى تعالى از روابط شير خوردن همان را حرام كرده كه از روابط نسبى حرام كرده است ، ( مثلا اگر از روابط نسبى مادر را محرم فرزند كرده ، مادر شيرده را نيز بر فرزند شير خوارش حرام كرده است ) ، و لازمه اين فرمايش اين است كه به وسيله شير حرمت به تمامى افرادى كه ( اگر نسبى بودند محرم بودند ) منتشر گردد ، يعنى وقتى كودك من شير زنى را خورد آن زن ، مادرش و كودك من فرزندش ، و كودك آن زن خواهرش ، و خواهر آن زن خاله اش ، و خواهر شوهر آن زن عمه اش ، و فرزندان كودك آن زن برادر زاده و يا خواهر زاده اش شوند ، و همه به وى محرم باشند .
و اما اينكه چه مقدار شير خوردن باعث تحقق اين محرميت مىشود ، و چه شرايطى از حيث مقدار و كيفيت و مدت دارد ، و چه احكامى ديگر مترتب بر آن مىشود ، مطالبى است كه پاسخگويش كتب فقهى است ، و بحث در پيرامون آن از وضع اين كتاب خارج است .
و اما اينكه فرمود : * ( « وَأَخَواتُكُمْ مِنَ الرَّضاعَةِ » ) * مراد از آن دخترى نيست كه من شير مادرش را خوردهام ، بلكه آن دخترى است كه او شير مادر مرا خورده باشد ، البته شيرى كه از ناحيه پدر من در پستانش آمده باشد ، و اما اگر از شوهرى ديگر شير در پستان داشته ، و بعد با پدر من ازدواج نموده و سپس به من حامله شده ، و در ايام حمل دخترى را شير داده ، آن دختر
تفسير الميزان ( فارسي ) — صفحة 419
مساهمون: السيد محمدحسين الطباطبائي
ص٤١٩