و نيز در باره چگونه معاشرت كردن با زنان مىفرمايد : « وَعاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ فَإِنْ كَرِهْتُمُوهُنَّ فَعَسى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئاً وَيَجْعَلَ اللَّه فِيه خَيْراً كَثِيراً »
8 - وصيت در اسلام و در ساير سنتها :
در سابق گفتيم : اسلام وصيت را از تحت عنوان ارث خارج كرده ، و به آن عنوانى مستقل داده ، چون ملاكى مستقل داشته و آن عبارت است از احترام به خواست صاحب مال ، كه يك عمر در تهيه آن رنج برده ، ولى در ساير سنتها و در بين امتهاى پيشرفته وصيت عنوانى مستقل ندارد ، بلكه يك كلاه شرعى است كه بوسيله آن فرق قانون را مىشكنند ، صاحب مال كه بعد از مردنش اموالش به اشخاص معين از قبيل پدر و رئيس خانواده مىرسد ، براى اينكه همه و يا بعضى از اموالش را به غير ورثه بدهد متوسل به وصيت مىشود ، و به همين جهت همواره قوانينى وضع مىكنند كه مساله وصيت را كه باعث ابطال حكم ارث مىشود تحديد نموده ، و اين تحديد هم چنان جريان داشته تا عصر امروز .
ولى اسلام از همان چهارده قرن قبل مساله وصيت را تحديدى معقول كرده ، نفوذ آن را منحصر در يك سوم اموال صاحب مال دانسته .
پس از نظر اسلام وصيت در غير ثلث نافذ نيست ، و به همين جهت بعضى از امتهاى متمدن امروز در قانونگذارى خود از اسلام تبعيت كردند ، نظير كشور فرانسه ، اما نظر اسلام با نظر قانونگذاران غرب تفاوت دارد ، به دليل اينكه اسلام مردم را به چنين وصيتى تشويق و تاكيد و سفارش كرده ، ولى قوانين غرب يا در باره آن سكوت كردهاند ، و يا از آن جلوگيرى نمودهاند . و آنچه بعد از دقت در آيات وصيت و آيات صدقات و زكات و خمس و مطلق انفاقات بدست مىآيد اين است كه منظور از اين تشريعها و قوانين ، اين بوده كه راه را براى اينكه نزديك به نصف رتبه اموال و دو ثلث از منافع آن صرف خيرات و مبرات و حوائج طبقه فقرا و مساكين گردد ، هموار كرده باشد ، و فاصله بين اين طبقه ، و طبقه ثروتمند را برداشته باشد و طبقه فقرا نيز بتوانند روى پاى خود بايستند علاوه بر اينكه بدست مىآيد كه طبقه ثروتمند چگونه ثروت خود را مصرف كنند ، كه در بين آنان و طبقه فقرا و مساكين فاصله ايجاد نشود . ( و براى بحث مفصل پيرامون اين مساله محلى ديگر است ، كه انشاء اللَّه خواننده به آن خواهد رسيد ) .
هامش
( 1 ) و با زنان نيكو و بطور پسنديده معاشرت كنيد ، و اگر فرضا از آنان بدتان مىآيد بايد بدانيد بسيار مىشود كه از چيزى كراهت داريد كه خداى تعالى خير بسيارى در آن قرار داده . سوره نساء آيه 19 .