پاى جامعه گشوده ، و شديدا از قدم نهادن در راههاى مختلف جلوگيرى نموده ، و فرموده : « وَأَنَّ هذا صِراطِي مُسْتَقِيماً فَاتَّبِعُوه ، وَلا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ ، فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيلِه ، ذلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِه لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ » « 1 » . آن گاه فرموده : « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّه حَقَّ تُقاتِه ، وَلا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّه جَمِيعاً وَلا تَفَرَّقُوا » و در تفسير همين آيه گذشت كه گفتيم منظور از ريسمان خدا همان قرآن كريم است كه حقايق معارف دين را بيان مىكند ، و يا بطورى كه از دو آيه قبل بر مىآيد رسول خدا ( ص ) است ، چون در آن آيه مىفرمايد : « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تُطِيعُوا فَرِيقاً مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ يَرُدُّوكُمْ بَعْدَ إِيمانِكُمْ كافِرِينَ ، وَكَيْفَ تَكْفُرُونَ وَأَنْتُمْ تُتْلى عَلَيْكُمْ آياتُ اللَّه ، وَفِيكُمْ رَسُولُه ، وَمَنْ يَعْتَصِمْ بِاللَّه فَقَدْ هُدِيَ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ » « 3 » .
اين آيات دلالت مىكند بر اينكه جامعه مسلمين بايد بر سر معارف دين ، اجتماع داشته باشند ، و افكار خود را به هم پيوند داده و محكم كنند و در تعليم و تعلم به هم درآميزند ، تا از خطر هر حادثه فكرى و هر شبهه اى كه از ناحيه دشمن القا مىشود بوسيله آياتى كه برايشان تلاوت مىشود راحت گردند ، كه تدبر در آن آيات ريشه هر شبهه و هر مايه اختلافى را مىخشكاند ، هم چنان كه باز قرآن كريم مىفرمايد : « أفَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَلَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّه لَوَجَدُوا فِيه اخْتِلافاً كَثِيراً » « 4 » و نيز مىفرمايد : « وَتِلْكَ الأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ ، وَما يَعْقِلُها إِلَّا الْعالِمُونَ » « 5 » و باز مىفرمايد : « فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ » « 6 » كه اين آيات مىرساند
هامش
( 1 ) اين است راه راست ، پس پيروى كنيد از آن ، و از راههاى ديگر كه موجب تفرقه و پريشانى شما است پيروى ننمائيد كه موجب تفرقه و پريشانى شما است ، اين سفارش خدا بر شما كه پرهيزكار شويد « سوره انعام ، آيه 153 » .
( 2 ) هان اى كسانى كه ايمان آورديد از خدا آن طور كه شايسته پرهيز است بترسيد و زنهار كه جز در حال اسلام از دنيا نرويد ، و همگى چنگ به ريسمان خدا بزنيد ، و متفرق مشويد . « سوره آل عمران آيه 100 »
( 3 ) هان اى كسانى كه ايمان آورديد بدانيد كه اگر هر طايفه اى از طوائف اهل كتاب را پيروى كنيد شما را بعد از آنكه ايمان آورديد به كفر بر مىگردانند ، و چگونه كافر مىشويد با اينكه آيات خدا بر شما خوانده مىشود ، و رسول او در بين شما است ؟ و اما كسى كه به ريسمان خدا چنگ بزند ، به سوى صراط مستقيم هدايت شده است . « سوره آل عمران آيات 98 - 97 »
( 4 ) چرا در قرآن تدبر نمىكنند ؟ اگر اين قرآن از ناحيه غير خدا بود قطعا در آن اختلافهاى بسيارى مىيافتند . « سوره نسا آيه : 82 » .
( 5 ) و اين مثلها را براى همه مردم مىزنيم ، و ليكن جز دانشمندان كسى آنها را نمىفهمد . « سوره عنكبوت آيه : 43 » .
( 6 ) اگر نمىدانيد ، از اهل ذكر بپرسيد : « سوره نحل آيه : 43 » .