پيچيدگى فنى در آمده است .
و اينكه گفتيم اساس نظام دين اسلام پيروى از حق است نه موافقت طبع ، روشنترين و واضحترين بيان بيانات قرآن كريم است كه اينك چند آيه از آن بيانات از نظر خواننده مىگذرد .
« هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَه بِالْهُدى وَدِينِ الْحَقِّ » « 1 » : « وَاللَّه يَقْضِي بِالْحَقِّ » « 2 » و در باره مؤمنين فرموده : « وَتَواصَوْا بِالْحَقِّ » « 3 » : « لَقَدْ جِئْناكُمْ بِالْحَقِّ وَلكِنَّ أَكْثَرَكُمْ لِلْحَقِّ كارِهُونَ » « 4 » ، در اين آيه ملاحظه مىفرمائيد اين اعتراف كه « حق موافق ميل بيشتر مردم نيست » ، و در جاى ديگر مساله پيروى از خواست اكثريت را رد نموده و فرمود : پيروى از خواست اكثريت ، سر از فساد در مىآورد ، و آن اين آيه است كه : « بَلْ جاءَهُمْ بِالْحَقِّ وَأَكْثَرُهُمْ لِلْحَقِّ كارِهُونَ ، وَلَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ أَهْواءَهُمْ لَفَسَدَتِ السَّماواتُ وَالأَرْضُ ، وَمَنْ فِيهِنَّ بَلْ أَتَيْناهُمْ بِذِكْرِهِمْ فَهُمْ عَنْ ذِكْرِهِمْ مُعْرِضُونَ » « 5 » و جريان حوادث هم مضمون اين آيه را تصديق كرد و ديديم كه چگونه فساد ماديگرى روز بروز بيشتر و روى هم انباشته تر شد و در جاى ديگر فرموده : « فَما ذا بَعْدَ الْحَقِّ إِلَّا الضَّلالُ فَأَنَّى تُصْرَفُونَ » « 6 » .
و آيات قرآنى در اين معنا و قريب به اين معنا بسيار زياد است و اگر بخواهى به بيش از آنچه ما آورديم آشنا شويد مىتوانيد سوره يونس را مطالعه كنيد كه بيش از بيست و چند بار كلمه « حق » در آن تكرار شده است .
و اما اينكه براى اعتبار بخشيدن به خواست اكثريت گفتند : پيروى اكثر در عالم
هامش
( 1 ) او كسى است كه فرستاده خود را با هدايت و دين حق فرستاد . « سوره توبه آيه : 34 » .
( 2 ) و خدا به حق حكم مىكند . « سوره مؤمن آيه : 20 » .
( 3 ) يكديگر را به رعايت حق سفارش مىكنند . « سوره عصر آيه : 3 » .
( 4 ) ما با حق به سويتان آمدهايم ، و حق برايتان آوردهايم و ليكن چه كنيم كه بيشتر شما از حق تنفر داريد . « سوره زخرف آيه 78 » .
( 5 ) بلكه پيامبر برايشان حق را آورده ، اما چه بايد كرد كه بيشترشان از حق كراهت دارند ، با اينكه اگر قرار باشد مردم پيروى حق نكنند ، بلكه حق پيرو خواست مردم باشد آسمانها و زمين و هر كس كه در آنها هست همه فاسد مىشوند ، از اين بالاتر اينكه ما براى آنان هوشيارى آورديم ، و ايشان از هوشيار شدن خود گريزانند . « سوره مؤمنون آيه 71 » .
( 6 ) با اينكه بعد از حق چيزى به جز ظلالت نيست ، ديگر از حق به كجا مىگريزند . « سوره يونس آيه : 32 » .