و مصابره عبارت است از اينكه جمعيتى به اتفاق يكديگر اذيتها را تحمل كنند و هر يك صبر خود را به صبر ديگرى تكيه دهد و در نتيجه بركاتى كه در صفت صبر هست دست به دست هم دهد و تاثير صبر بيشتر گردد و اين معنا امرى است كه هم در فرد ( اگر نسبت به حال شخصى او در نظر گرفته شود ) محسوس است و هم در اجتماع ( اگر نسبت به حال اجتماع و تعاون او در نظر گرفته شود ) چون باعث مىشود كه تك تك افراد نيروى يكديگر را به هم وصل كنند و همه نيروها يكى شود و ان شاء اللَّه به زودى بحثى مفصل در اين باره در جاى خودش خواهيم كرد .
* ( « وَرابِطُوا » ) * مرابطه از نظر معنا اعم از مصابره است ، چون مصابره عبارت بود از وصل كردن نيروى مقاومت افراد جامعه در برابر شدائد و مرابطه عبارت است از همين وصل كردن نيروها ، اما نه تنها نيروى مقاومت در برابر شدائد ، بلكه همه نيروها و كارها ، در جميع شؤون زندگى دينى ، چه در حال شدت و چه در حال رخا و خوشى .
و چون مراد از مرابطه اين است كه جامعه به سعادت حقيقى دنيا و آخرت خود برسد ، - و اگر مرابطه نباشد گو اينكه صبر من و تو ، به تنهايى و علم من و تو به تنهايى ، و هر فضيلت ديگر افراد ، به تنهايى سعادت آور هست ، ولى بعضى از سعادت را تامين مىكند و بعضى از سعادت ، سعادت حقيقى نيست ، - به همين جهت دنبال سه جمله : * ( « اصْبِرُوا وَصابِرُوا وَرابِطُوا » ) * اضافه كرد : « وَاتَّقُوا اللَّه لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ » ، كه البته منظور از اين فلاح هم فلاح تام حقيقى است .
گفتارى پيرامون مرابطه در جامعه اسلامى
1 - انسان و اجتماع
انسان در ميان تمامى جانداران موجودى است كه بايد اجتماعى زندگى كند و اين مطلب احتياج به بحث زياد ندارند ، چرا كه فطرت تمامى افراد انسان چنين است يعنى فطرت تمام انسانها اين معنا را درك مىكند و تا آنجا هم كه تاريخ نشان داده هر جا بشر بوده اجتماعى زندگى مىكرده و آثار باستانى هم ( كه از زندگى قديمىترين بشر آثارى بدست آورده ) اين مطلب را ثابت مىكند .
قرآن كريم هم با بهترين بيان در آياتى بسيار از اين حقيقت خبر داده ، از قبيل آيه : « يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثى ، وَجَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَقَبائِلَ لِتَعارَفُوا . . . » « 1 » .
هامش
( 1 ) هان اى مردم ما شما را از يك مرد و يك زن آفريديم و شعبه شعبه و قبيله قبيله تان كرديم تا يكديگر را بشناسيد . « سوره حجرات آيه : 13 » .