مداوا كنند ، ( بعد از آنكه دست به كار شدند ) ، خدمت رسول خدا ( ص ) عرضه داشتند : ما هيچ زخمى از زخمهايش را نمىبنديم مگر اينكه زخمى ديگر دهن باز مىكند ، و ما از جان او مىترسيم ، ( و خلاصه وضع او خطرى است ) رسول خدا ( ص ) به اتفاق مسلمانان به عيادت على ( ع ) آمدند كه يك پارچه زخم بود و حضرت دست خود را به يك يك زخمهاى آن جناب مىكشيد ، و مىفرمود : كسى كه در راه خدا چنين وضعى به خود بگيرد ، امتحان خود را داده و وظيفه خود را به پايان برده و دست به هيچ يك از زخمها نمىكشيد مگر آنكه آن زخم بهبودى مىيافت ، على ع گفت : الحمد للَّه كه نه فرار كردم و نه قدمى به عقب نهادم و خداى تعالى شكر عمل آن جناب را در دو جاى قرآن بجا آورد ، يك جا فرمود : « وَسَيَجْزِي اللَّه الشَّاكِرِينَ » و جايى ديگر فرمود : « وَسَنَجْزِي الشَّاكِرِينَ » « 1 » .
مؤلف قدس سره : يعنى خداى تعالى « ثبات قدم » آن جناب را شكرگزارى كرد ، نه « گفتار » آن جناب را كه گفت : « الحمد للَّه » .
و در تفسير عياشى از امام صادق ( ع ) روايت آورده كه وقتى آيه : « وَكَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قاتَلَ مَعَه رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ » را خواند ، و فرمود هزار و هزار آن گاه فرمود : آرى و اللَّه كشته مىشوند « 2 » .
مؤلف قدس سره : در اين روايت به جاى كلمه : « قاتل معه » « قتل معه » قرائت شده و به همين قرائت معنا شده ، و اين قرائت و معناى آن را الدر المنثور از ابن مسعود و ديگران روايت كرده ، و از ابن عباس روايت كرده كه شخصى از او از كلمه : « ربيون » پرسيد ، در پاسخ گفت :
يعنى جموع « 3 » .
و در الدر المنثور است كه عبد بن حميد ، و ابن أبى حاتم ، از مجاهد روايت كرده كه در معناى جمله : « مِنْ بَعْدِ ما أَراكُمْ ما تُحِبُّونَ » گفته است ، منظور از « آنچه دوست مىداريد » نصرتى بود كه خداى تعالى نصيب مؤمنين عليه كافران كرد ، به طورى كه زنان مشركين هر چه گيرشان آمد سوار شدند و گريختند ، چه راهوار و چه چموش ، ( ممكن هم هست منظور مجاهد اين بوده كه بگويد زنان مشركين از هر طرف گريختند چه راه و چه بيراهه ) ، ولى به خاطر اينكه مؤمنين نافرمانى رسول خدا ( ص ) كردند ، دوباره مشركين به طرف ايشان
هامش
( 1 ) سوره آل عمران آيه 140 .
( 2 ) تفسير عياشى ج 1 ص 201 ح 154 .
( 3 ) الدر المنثور ج 2 ص 82 .