روشن مىسازد ومىگويد : اين كتاب بر پايهء كشف وشهود نهاده شده نه برهان . ودر جاى ديگر نيز از جهان هورقليا ياد مىكند كه در آن بوده وكشفها براي أو روشن شده است . « 1 »
آغاز اين رساله چنين است :
بسملة ، يا غياث المستغيثين ، نوّرنا بأنوارك وكلّمنا بمعرفة أسرارك واجعل لنا جناحا نطير به إلى جوارك .
17 . المشارق في اثبات الواجب « 2 »
ط - معاني وبيان
1 . الحاشية على مفتاح العلوم . « 3 » كتاب مفتاح العلوم تأليف سراج الدّين أبو يعقوب يوسف بن محمّد السّكاكى ( م . 626 ) مىباشد وشامل سه بخش : صرف ونحو ؛ معاني ؛ بيان .
2 . خلاصة التلخيص . « 4 » خطيب قزوينى ، دو بخش أخير ( - معاني وبيان ) كتاب مفتاح العلوم سكاكى را تلخيص نموده ودر سه فن : معاني ، بيان وبديع مرتب ساخته وآن را تلخيص المفتاح نام نهاده است واين كتاب خلاصهء تلخيص اوست .
ى - رسالههاى چند دانشى
1 . جهاننما نما ( جام گيتى نما ) . « 5 » محقق ارجمند جناب آقاى عبد اللّه نوراني دربارهء اين رساله چنين بيان داشتهاند :
يكى از رسالههاى جامع وچند دانشى به زبان فارسي است . هدف غياث الدّين منصور در تأليف اين اثر ، ارائهء دورهء مباحث رياضى ، طبيعي وحكمت عملي وأدبي در مجموعهاى واحد به زبان فارسي بوده است . آنچه تاكنون دربارهء اين رساله اطلاع يافتهايم مربوط به بخشهاى حساب وهيئت واحكام نجوم واندكى از طبيعيات در نبات وحيوان ونيز آثار علوي وتهذيب اخلاق است . در كتاب شرح اشعار انورى از وجود بخش أدبي قافيه وعروض وشعر آن نيز باخبر شدهايم واميدواريم كه از طريق فهارس نسخ خطى به بخشهاى ديگر آن نيز
هامش
( 1 ) . فهرست نسخ خطى الهيات ، سيّد محمّد باقر حجتي ، 386 وفهرست نسخههاى خطى كتابخانه اهدائى سيّد محمّد مشكاة ، 3 / 354 .
( 2 ) . الذريعة ، 21 / 32 .
( 3 ) . همان ، 6 / 214 .
( 4 ) . همان ، پ 7 / 222 ؛ 4 / 431 .
( 5 ) . همان ، 5 / 24 .