و مقاصدش هم همان مطالب و مقاصد است ، تنها فرقى كه بين دنيا و آخرت است مساله بقا و زوال است .
اين آن چيزى است كه از كلام خداى سبحان ظاهر مىشود ، كه در بيان حقيقت بنيه و ساختمان انسان مىفرمايد : « وَلَقَدْ خَلَقْنَا الإِنْسانَ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ طِينٍ ثُمَّ جَعَلْناه نُطْفَةً فِي قَرارٍ مَكِينٍ ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً ، فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً ، فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ ، عِظاماً ، فَكَسَوْنَا الْعِظامَ لَحْماً ، ثُمَّ أَنْشَأْناه خَلْقاً آخَرَ ، فَتَبارَكَ اللَّه أَحْسَنُ الْخالِقِينَ ، ثُمَّ إِنَّكُمْ بَعْدَ ذلِكَ لَمَيِّتُونَ ، ثُمَّ إِنَّكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ تُبْعَثُونَ » « 1 » .
توجه كنيد به جمله اول آيه و همه فقرات آن كه تعبير به « خلقت » كرده ، و خلقت عبارت است از تركيب ، ( نظير پديد آوردن بنا از تركيب سنگ و آجر و غيره ) ، و باز توجه كنيد به جمله : « و در آخر او را خلقى ديگر كرديم » ، كه به خوبى دلالت مىكند بر اينكه خلقت مادى بدن مبدل مىشود به خلقت موجودى مجرد ، و باز توجه كنيد به جمله « و سپس همين شما در روز قيامت مبعوث خواهيد شد » كه به طور مسلم مخاطب به اين خطاب ، همان انسانى است كه خلقتى ديگر شده .
و نيز مىفرمايد : « قالَ فِيها تَحْيَوْنَ ، وَفِيها تَمُوتُونَ ، وَمِنْها تُخْرَجُونَ » « 2 » ، كه از آن بر مىآيد حيات انسان ، حياتى است زمينى ، كه از زمين و نعمتهايش تركيب شده ، و ما در تفسير آيه : « كانَ النَّاسُ أُمَّةً واحِدَةً . . . » « 3 » پاره اى مطالب در اين باره بيان كرديم .
و از سوى ديگر خداى سبحان در باره اين نعمتهاى زمينى فرموده : * ( « ذلِكَ مَتاعُ الْحَياةِ الدُّنْيا » ) * .
و نيز فرموده : « وَمَا الْحَياةُ الدُّنْيا فِي الآخِرَةِ إِلَّا مَتاعٌ » « 4 » و در اين دو آيه خود زندگى
هامش
( 1 ) همانا ما انسان را از چكيده اى از گل خلق كرديم ، آن گاه آن خلاصه را نطفه اى كرده ، در قرارگاهى ايمن نهاديم ، آن گاه آن نطفه را به صورت « علقه » در آورديم و آن كرم را به صورت گوشتى جويده آفريديم ، و سپس آن گوشت جويده را به صورت اسكلت و استخوانبندى در آورديم ، و آن گاه بر روى آن اسكلت ، گوشت پوشانديم ، و در آخر او را خلقى ديگر كرديم ، پس چه پر بركت است ، خدا كه بهترين خالق است ، سپس شما بعد از همه اينها خواهيد مرد ، و سپس همين شما در روز قيامت مبعوث خواهيد شد . سوره مؤمنون آيه 16 .
( 2 ) فرمود در زمين زنده مىشويد ، و در همان زمين مىميريد ، و از همان زمين بيرون مىشويد . سوره اعراف ، آيه 25 .
( 3 ) سوره بقره آيه 213 .
( 4 ) سوره رعد آيه 26 ) .