بحث روايتى ديگر
بايد دانست كه در روايات ائمه اهل بيت ع :
1 - اين آيه شريفه به روز قيامت تفسير شده ، چنان كه عياشى در تفسير خود از امام باقر ع اين روايت را آورده « 1 » .
2 - و نيز بروز رجعت هم تفسير شده ، كه مرحوم صدوق روايت آن را از امام صادق ع نقل كرده . « 2 »
3 - و به ظهور مهدى ع نيز تفسير شده و عياشى روايتش را در تفسير خود به دو طريق از امام باقر ع آورده . « 3 »
و نظاير اين گونه روايات بسيار است ، كه اگر بخواهى كتب حديث را صفحه به صفحه ببينى ، خواهى ديد كه روايات بسيار زيادى از ائمه اهل بيت ع در تفسير بسيارى از آيات آمده ، كه يا فرمودهاند : مربوط به قيامت است ، و يا فرمودهاند : مربوط به رجعت است ، و يا فرمودهاند : مربوط به ظهور مهدى ع ، و اين نيست مگر به خاطر وحدت و سنخيتى كه در اين سه معنا هست .
و مردم چون هيچ بحثى پيرامون حقيقت روز قيامت نكردهاند ، و زحمت اين تحقيق را به خود نداده ، و در نتيجه نفهميدهاند كه قرآن كريم در باره اين روز عظيم چه فرموده ، لذا در باره اين روايات دچار اختلاف شدهاند ، بعضى به كلى آنها را با اينكه صدها روايت است ، و شايد از پانصد روايت كه در ابواب مختلف نقل شده تجاوز كند طرح كردهاند ، و بعضى ديگر دست به تاويل و توجيه آنها زدهاند ، با اينكه ظهور آنها روشن است ، و بلكه بعضى از آنها صريح در مفاد است ، و بعضى ديگر كه حد متوسط و راه ميانه را رفتهاند تنها به نقل آنها اكتفاء نموده ، از بحث پيرامون آنها خوددارى نمودهاند .
فرقه هاى اسلامى غير شيعه كه عامه مسلمين را تشكيل مىدهد ، هر چند ظهور مهدى ع را قبول دارند ، و رواياتش را به طرق متواتر از رسول خدا ص نقل
هامش
( 1 ) تفسير عياشى ج 1 ص 103
( 2 ) بحار ج 53 ص 43 و منتخب البصائر ج 3 ص 319 طبع جديد
( 3 ) تفسير عياشى ج 1 ص 103