4 پيدايش شاهنشاهى
( 321 - 185 ق . م )
با روىكارآمدن خاندان « مئوريان » در پايان سدهء چهارم ق . م انبوه شواهد فراوان ، از مآخذ و منابع گوناگون ، صحنهء تاريخ هندوستان را روشن و نورانى مىكند . آنچه تصوير سياسى آن دوره را ساده و مشخص مىسازد اين واقعيت است كه شاهنشاهى مئوريان را قدرتى واحد ، در سرزمينى پهناور ، اداره و رهبرى مىكرد . نظام سياسى يكنواخت شد و بنابراين مىتوان آراى عمومى مثبتترى ، نسبت به سدههاى پيشين ، ابراز داشت .
چندراگوپتاى « 1 » مئوريا در سال 321 ق . م به تاجوتخت ناندا « 2 » دست يافت .
مردى بود چهل و پنج ساله از شاگردان و مريدان كائوتالياى « 3 » برهمن كه او را در به دست آوردن تاجوتخت و حفظ آن راهنما و مشير بود . تسلط بر مگده نخستين گام در بنيانگذارى سلسلهء نوين بود . چندراگوپتا از قبيلهء مئوريا اما تبارش از طبقهء فرودين بود . ظاهرا خانوادهء او به طبقهء ويشيا « 4 » تعلق داشت .
نيروهاى مسلح چندراگوپتا و طرفداران او از نانداها ضعيفتر بود . در اينجا
هامش
( 1 ) .Chandragupta( 2 ) .Nanda( 3 ) .Kautalya( 4 ) .Vaishya