حاصلخيز بود ، محصول فراوان مىداد . پس وصول ماليات سنگين دشوار نبود . نانداها با انتصاب منظم صاحبان مناصب ، جمعآورى ماليات را يكى از وجوه باكفايت نظام ادارى خود ساخته بودند . خزانه مرتب لبريز از نقدينه مىشد و ثروت نانداها ضرب المثل شده بود . اينان در ايجاد ترعهها و آبراهها و اجراى طرحهاى وسيع آبيارى دست و دلباز بودند . انديشهء امكان ايجاد شاهنشاهى مبتنى بر اقتصاد كشاورزى در ذهن هنديان رسوخ كرد و ريشه يافت . اما پيشرفت و توسعهء قدرت بيشتر نانداها را چندراكوپتاى موريايى ، كه ماجراجويى جوان بود ، مانع شد . وى در سال 321 ق . م سلطنت نانداها را غصب كرد . در دورهء سلطنت خاندان موريايى بود كه انديشهء ايجاد شاهنشاهى در هندوستان عملى شد و عينيت يافت .
در اين احوال بار ديگر صحنهء فعاليت به شمال غربى هندوستان انتقال يافت . ناحيهاى كه در سدهء ششم ق . م روابط نزديكتر با تمدن ايرانى پيدا كرده بود و از نظر سياسى بخشى از شاهنشاهى هخامنشيان دانسته مىشد . اندكى پيش از سال 530 ق . م كوروش ، شاهنشاه هخامنشى ايران ، از كوههاى هندوكش گذر كرده و قبايل و طوايف ساكن سرزمينهاى كامبوج و گندهارا و نواحى ماوراى سند را باجگذار خود ساخته بود .
هرودوت ، گندهارا را بيستمين ساتراپنشين يا استان شاهنشاهى هخامنشى به شمار آورده آن را يكى از پرجمعيتترين و ثروتمندترين بخشهاى آن شاهنشاهى معرفى مىكند . در سالهاى 686 - 465 ق . م سپاهيان هندى در ميان نيروهاى مسلح ايران عليه يونانيان مىجنگيدهاند . هرودوت در وصف اسلحه و لباس رزمندگان هندى مىگويد آنان لباس كتانى دربر داشتند و به كمانهاى ساخته شده از نى با نيزه و تيرهاى خيزرانى كه پيكان آهنى داشتند ، مسلح بودند . كتزياس ، « 1 » پزشك يونانى ، كه در نيمهء اول سدهء
هامش
( 1 ) .Ktesias