تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ هند ( فارسى ) — صفحة 409

مساهمون:

ص٤٠٩
بهترين نمونهء اين مكتب است . وى از همه‌چيز دست كشيد و در كسوت گدايى سرگردان سر به كوه و بيابان گذاشت و شب و روز را به سرودن غزل‌هايى كه در وصف عشق به كريشنا بود گذراند . سودرا ، شاعر كور اهل « اگرا » و « لالا » كه اهل كشمير بود و در وصف شيوا شعرهاى عرفانى مىسرودند ، نيز از اين جمله بودند . پيشوايان نهضت بهكتى كه بر انديشه‌هاى اجتماعى تأثير بيشتر گذاشتند تا بر اعتقادات مذهبى ، ازجمله كسانى بودند كه تحت‌تأثير تعليمات اسلام ، به خصوص انديشه‌هاى صوفيان ، قرار گرفته بودند . آن صورت ظاهر متحد و يكدستى كه مسلمانان سعى كرده بودند در سرزمينى از خود نشان دهند كه اكثريت مردم آن غير مسلمان بودند ، چندان پايدار نماند . در همان اثنا كه سلطان‌نشين دهلى مشغول استقرار و تثبيت قدرت خويش بود ، در ميان مسلمانان اختلافات فرقه‌اى بروز كرد . يكى از اين اختلافات چنان شديد شد كه حتى نزديك بود موجوديت سلطان‌نشين به خطر افتد . مراد اختلافى است كه در روزگار سلطنت شهبانو راضيه پيدا شد . دو فرقهء اصلى مسلمانان سنىها و شيعه‌ها بودند . سلطان‌ها كه سنى بودند ، از علماى سنى طرفدارى كرده و با اهل تشيع بدرفتارى مىكردند . شيعه‌ها كه هنگام تصرف سند به دست اعراب به هند آمده بودند ، در سند و مولتان نفوذ و طرفدار داشتند . محمود غزنوى سعى كرد كه نفوذ تشيع را در سند و مولتان نابود سازد ، اما در اين امر توفيق نيافت . با به قدرت رسيدن ترك‌ها در هند از نفوذ تشيع در هند كاسته شد . شيعيان همراه ديگر فرقه‌هاى اسلامى در ايام حكومت راضيه علم طغيان برافراشتند و ناكام شدند و از آن پس رقيبى بر اين تسلط سنىها در حكومت سلطان‌ها نبودند . اما سنىها از سوى گروه ديگرى از مسلمانان ، كه هرچند نفوذشان غيرمستقيم بود اما نمىشد ناديده گرفته شود ، مورد تهديد قرار گرفتند . مراد جماعت صوفيان است كه بزرگان و مشايخ آنها پيش از تثبيت قدرت ترك‌ها