تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ هند ( فارسى ) — صفحة 373

مساهمون:

ص٣٧٣
مقدار قابل ملاحظه ، به نجبا و فقها قدرت سياسى داد . املاك موقوفه را كه هنگام فرمانروايى سلاطين قبلى به مالكيت دولت درآمده بود ، به متوليان اوليه و يا بازماندگان آنان برگرداند . به‌طور غيرمستقيم اصل وراثت مالكيت زمين را پذيرفت . فيروز شاه در واگذارى زمين به مأموران دولتى و لشكرى و اجاره دادن آن دست‌ودل‌باز بود . لازمهء اين كار مساحى و ارزيابى مجدد از زمين‌ها بود . اين كار شش سال به طول انجاميد و سرجمع ارزيابى جديد شش كرور تنكا « 1 » شد . پاره‌اى از سلاطين دهلى در خراب كردن معابد و شكستن بتها شهرت يافتند . وقايع‌نويسان دربارى به تفصيل دراين‌باره داد سخن داده‌اند . لابد مراد آنها اين بود كه شدت ايمان اسلامى ممدوحان خود را ثابت كنند . اما حقيقت اين است كه عوامل ديگر ، سواى اعتقادات مذهبى ، در اين‌جا دخالت داشته است . به فيروز نيز گاهى نسبت بت‌شكنى داده‌اند . نقطهء پايان لشكركشى او به اوريسا انهدام معبد جاگاناتا در پورى بود . وقايع‌نويسان براى آنكه رضايت خاطر سنت‌گرايان را نسبت به سلطان جلب كنند ، مىخواستند نشان دهند كافران را به تنگ آورده است . شايد حملات محمود غزنوى به هند عمدتا با انگيزهء بت‌شكنى انجام مىشده ، اما در اين‌جا هم بايد احتمال داد كه علاقه به پركردن خزانه دست كمى از انگيزه‌هاى دينى نداشته است . اما براى شاهى كه بر اريكهء سلطنت تكيه زده است ، صدور دستور تخريب اماكن مذهبى ديگران به قصد انجام عمل ثواب حكايت از نهايت نادانى و جهالت مىكند .
هامش
( 1 ) . يك كرور معادل ده ميليون است . يك تنكا معادل است با 172 گندم نقره و تقريبا معادل با يك روپيه . اما قدرت خريد تنكا به مراتب بيش از اين بود ، زيرا با آن مىشد هفتاد و پنج كيلو غله خريد . سكهء تنكاى طلا نيز ضرب شده بود ، اما از آن فقط براى هديه دادن استفاده مىكردند . تنكا به 48 جيتالى تقسيم مىشد .
تاريخ هند ( فارسى ) — صفحة 373 | روميلا تاپار / همايون صنعتى زاده