و بركت خداوند تنها كسانى را شامل خواهد شد كه اهل تقوا بوده و طاهر و معصوم باشند . گفتهاى كه مفهوم گزينش در آن نهفته بود . با اين تفاوت كه اين گزينش ، چون انتخابى كه پيروان مكتب جنوبى به آن دل خوش كرده بودند ، دلبخواه نبود . از پارهاى تعليمات و انديشههاى مادهوا برمىآيد كه نه تنها با افكار و اعتقادات مسيحيان كليساى مالابار آشنايى داشته ، بلكه تحت تأثير آن نيز قرار گرفته بوده است . مىگفت عنايت ويشنو توسط فرزندش وايو ، ايزد باد ، مؤمنان را شامل خواهد شد . اين انديشه براى الهيات سنتى هندوى كاملا بيگانه است ، اما شباهت زياد دارد به مفهوم روح القدس در كيش مسيحيت .
راماجونا در ضمن اينكه مزاياى ويژهء كاستهاى بالا را مىپذيرفت ، مخالف بود كه شودراها نتوانند در معابد به پرستش بپردازند . اصرار و التماس مىكرد تا درهاى معابد به روى شودراها گشوده شود ولى در اين زمينه توفيقى نداشت . اما قدرت روزافزون فرقههاى عرفانى و كوششهاى انديشمندان مذهبى از قبيل راماجونا و مادهوا سنتگرايان را مجبور ساخت تا نياز به سازش و اصلاح را بپذيرند . هرچند درهاى معابد به روى شودراها گشوده نشد ، اما ايزدان و آيينهاى بسيارى از فرقههاى جانبى و دست دوم به داخل معبدها راه يافتند . اگر قرار بود معبد موقعيت اجتماعى خود را ، لااقل در ميان كاستهاى بالا ، به عنوان مركز فعاليتهاى دينى و اجتماعى حفظ كند و سرزنده و باطراوت بماند ، چارهاى جز تحول و تغيير نداشت . اين تحول منجر به تغييرات كمّى و فيزيكى در معابد شد . مىبايست زيارتگاههاى دست دوم در محوطهء معبد جاى داده شود . جايگاههاى مخصوص براى تلاوت متنهاى مقدس در حضور جمعيت انبوه بنا شود و شمايل اولياء و قديسين ، علاوه بر مجسمه و شمايل ايزدان ، در محوطهء معبد نصب گردد . بر وسعت محوطهء معبدها به نحو چشمگير افزوده شد . بهبود وضع مالى و اقتصادى معابد در دورهء چولاها تزيين و آرايش معبدها را در ساختمانهاى بزرگتر و
تاريخ هند ( فارسى ) — صفحة 295
مساهمون: روميلا تاپار
ص٢٩٥