راهبان جينى پراكنده بودند و در غارهاى كوهستانها و جنگلها عزلت مىگزيدند ( زيباترين اين غارها را در « سىتاناوسال » واقع در « پودوكتاى » كه باقىماندههاى نقاشىهاى ديوارى هنرمندانه دارد ، مىتوان ديد ) .
مراكز تربيتى بودائيان ، ديرها و صومعهها بود كه در نواحى كانچى و درههاى رودخانههاى كريشنا و كوداوارى و ناحيهء « نلور » بنا شده بودند . چون در اين دوره مناقشهء شديدى ميان فرقههاى بودائيان از يكسو و هندوان از سوى ديگر درگرفت ، مؤسسات آموزشى بودائيان صرفا به آموزش تعليمات بودا مىپرداختند و بيشتر وقتها صرف مجادله دربارهء نكات جزيى فقهى و الهياتى مىشد ؛ مجادلهاى كه معمولا به ضرر بودائيان مىانجاميد . بودائيان كه از پشتيبانى مقامات دربارى برخوردار نبودند ، نسبت به رقيبان هندى خود موقعيت ضعيفترى داشتند .
حوزههاى علميهء هندو معمولا در جوار معابد هندى داير بود . در آغاز هركس كه پدر و جدش پيرو كيش هندوى بود ، مىتوانست در اين حوزهها به تلمذ بپردازد . اما به تدريج تبديل به حوزههاى انحصارى برهمنها شدند و در نتيجه خود را محدود به تحصيلات عاليه كردند . هرچند در بعضى از موارد هزينههاى آنها از محل وجوهات شرعيهء بازرگانان تأمين مىشد ، پشتيبانى شديد دربار از اين مؤسسات موجب فعاليت سياسى آنها شد . آنان گاهى از دربار طرفدارى مىكردند و هرگاه هزينههاى آنها را ناراضيان دربارى مىپرداختند به مخالفت با دربار برمىخاستند . علاوه بر دانشگاه كانچى ، كه شهرتى همانند دالاندا داشت ، تعداد ديگرى نيز از اين قبيل مؤسسات آموزش دينى عالى سانسكريتى وجود داشت . « 1 » در سدهء هشتم
هامش
( 1 ) . يكى از دانشكدههاى شبانهروزى برهمنها در حومهء پوندى ، از محل درآمد سه روستا كه يكى از نزديكان شاه نرىپاتونگا وقف كرده بود اداره مىشد . اين مؤسسه شديدا به آموزش سنتگرايى مىپرداخت . دانشكدهء اتىپارم ، كه به 340 دانشجو آموزش رايگان مىداد ، ده بخش آموزشى داشت .