ديگران ربود . اكنون چنان فاصلهء زمانى دوردستى با عصر اوليهء وداها پيدا شده بود كه مىشد ، بدون آنكه كسى بتواند مخالفت كند ، آنها را تراوش يافته از منبع الهى دانسته براى آنها چنان تقدس و مشروعيتى قائل شد كه در مسائل شرعى و واجب حرف نهايى را بزند وداها سرچشمه و منبع هرگونه دانش و آگاهى به شمار آيد . به اين ترتيب بود كه ودانتا به صورت مضمون جاودان و ناميراى فلسفهء هندى درآمد كه مورد توجه و دقت هر تازهواردى به هندوستان گرديد . تماس با ديگر انديشهها و اعتقادات ازجمله اسلام ، مسيحيت و اروپائيان سبب غنا و بارورى بيشتر آن گرديد . اما هستهء اصلى ودانتا ، كه در اين دوره بسته شد ، تا امروز دوام آورده است . حتى امروزه نيز اكثريت فلسفهپردازان هندى يا خود را پيرو مكتب ودانتا مىدانند و يا به گونهاى ژرف و بنيادين از آن متأثرند .
« پورانا » ها نيز به آن صورت كه امروزه آنها را مىشناسيم ، در اين دوره تأليف شدند . پوراناها تاريخ سنتى هند هستند كه برهمنها آنها را گردآورى و تدوين كردهاند . با آفرينش كائنات شروع و جزئيات شجرهنامهء يكيك سلسلههاى سلطنتى هند را شاملاند . در آغاز ساختهء طبع نقالان و خنياگران دورهگرد بودند . در اين دوره به دست برهمنها افتادند . آنها را از نو به زبان سانسكريت كلاسيك بازنويسى كردند . در ضمن اين بازنويسى تا آنجا كه ممكن بود آنها را با اطلاعات و آگاهىهاى مربوط به فرقههاى هندوان ، آيينها و رسمهاى گوناگون آراستند و پيراستند تا به صورت اسناد مقدس و مورد احترام هندى درآورند . شگفتانگيز آنكه پيدايش و زوال سلسلههاى سلطنتى را به صورت پيشگويى تدوين كردند و در قرنهاى بعد براى آنان منشاء آسمانى و الهى قائل شدند . اينگونه بود كه آنچه در آغاز جنبهء خاطرات قومى و همگانى از گذشته را داشت مورد تجديد نظر و بازنويسى ، آن هم به صورت پيشگويى ، قرار گرفت كه در واقع تعبير و تفسير برهمنان از گذشته و تاريخ است .
تاريخ هند ( فارسى ) — صفحة 222
مساهمون: روميلا تاپار
ص٢٢٢