مىپنداشتند هريك از اين دو مظهر و نماينده مينوى مطلق نهايى است و برهما رنگ باخت و به فراموشى سپرده شد .
دنيا را برهما آفريده بود . ويشنو در دنيا در ژرفاى اقيانوس اوليه و در چنبرهء مارى هزارسر خوابيده بود . چون ويشنو از خواب برخاست در بالاترين طبقات آسمان سكنى گزيد تا از آن بالا بتواند كاينات را پاسدارى كند . آنگاه كه بدى يا شقاوت بند مىگسلد و يورش مىآورد ، ويشنو به صورتهاى گوناگون درآمده ، تجسمهاى مختلف يافته و به دنياى آدميان قدم مىگذارد تا آنان را از بدى و شقاوت مصون دارد . مىپندارند تا به حال در نه تجسم مختلف پيدا شده است كه آخرين آنها به صورت بودا بوده است . اين عقيده پس از آنكه كيش بودا ديگر جنبهء رقابت شديد با كيش هندوان را كنار گذاشت ، پذيرفته شد . مىگويند همين و آخرين تجسم او كه دير يا زود به ظهور خواهد پيوست به صورت كالگين « 1 » كه سوار اسب سفيد است ، انجام خواهد يافت . انديشهاى كه با عقيده به ظهور مسيح و پيدايش مايتريه بودا در فرقهء مهايانه بودائيان ارتباط دارد .
شيوا از ايزد ودايى رودرا « 2 » و ايزد تاميلى موروگان متحول شده است . در آيين پرستش شيوا ، اثرات فرقههاى معتقد به ايزدان بارورى مثلا آنان كه لينگام « 3 » يا آلت مردى و يا گاو نر ناندى « 4 » و غيره را پرستش مىكنند ، مشهود است . با تعدادى ايزدبانوان مظهر بارورى نيز تداعى مىشود . مهمترين نوع شيواپرستى ، آنها كه لينگام را مىپرستند ، در اوايل مبدأ ميلادى رونق يافت .
همراه با پيدايش اين ايزدان پرستش انواع اشيا نيز در ميان عوام رايج شد .
فراوان بودند كسانى كه رودها و حيوانات گوناگون و انواع درختها و كوهها را مقدس مىپنداشتند . پرستش گاو همگانى شد . گاو و مار كانون اعتقادى
هامش
( 1 ) .Kalkin( 2 ) .Rudra( 3 ) .lingam( 4 ) .nandi