در پيش گرفتند . آنان كه تعدادى از اهالى افز را بعنوان راهنما با خود برده بودند در مسير رود كايستر « 1 » پيش رفتند ، از تمولوس « 2 » گذشتند و مقابل سارد رسيدند و آن شهر را بىمقاومت تسخير كردند . آنان بر تمام شهر باستثناى قلعه آن مسلط شدند .
دفاع قلعه شهر را آرتافرن خود با نيروى قابل ملاحظهاى به عهده گرفته بود .
101 - پس از آنكه آنان بر شهر مسلط شدند به ليلى كه نقل ميكنم نتوانستند آن را غارت كنند : اكثر خانههاى سارد از نى ساخته شده بود . حتى سقف خانههائى كه از خشت ساخته شده بود از نى بود . يكى از سربازان خانهاى را آتش زد . طولى نكشيد كه تدريجا حريق سراسر شهر را ويران كرد . در حالى كه شهر در آتش ميسوخت ليديها و پارسهائى كه در شهر بودند گرفتار شد زيرا آتش به اطراف شهر سرايت كرده بود و خروج از شهر امكانپذير نبود . پس آنان بسوى ميدان مركزى شهر و سواحل پاكتول « 3 » شتافتند . اين رود كه از تمولوس برادههاى طلا با خود همراه ميآورد از ميدان مركزى شهر ميگذرد و به هرموس « 4 » ميريزد و هرموس نيز به دريا منتهى مىشود . بدينترتيب ليديها و پارسهائى كه در ساحل پاكتول و در ميدان مركزى شهر اجتماع كرده بودند ناگزير بدفاع از خود پرداختند . وقتى يونىها مشاهده كردند كه تعدادى از دشمنان مقاومت ميكنند و تعدادى كثيرتر به آنان حمله ميكنند
هامش
( 1 ) - كايستر( Caystre )يا كايستروس( Caystrus )نام روديست در آسياى صغير كه آب آن بدرياى اژه ميريزد و امروز قرهسو نام دارد .
( 2 ) - تمولوس( Tmolos )يا تمولوس( Tmolus )از كوهاى ليدى باستان در آسياى صغير كه امروز بزداق نام دارد .
( 3 ) - پاكتول( Pactole )يا پاكتولوس( Pactolus )نام قديمى يكى از شعب رود هرموس در آسياى صغير كه امروز قزل ايرماق نام دارد . اين رود كه از كوههاى تمولوس( Tmolos )سرچشمه ميگرفت بحكايت افسانههاى باستان پيوسته مقدارى رسوب طلا با خود همراه ميآورد و از اينجهت شهرتى خاص در دنياى باستان داشت .
( 4 ) - هرموس( Hermos )رود معروفى كه در مركز آسياى صغير جارى است و مدتها سرحد شرقى امپراتورى ليدى و حد فاصل اين امپراتورى و شاهنشاهى هخامنشى بوده است . اين رود امروز قزل ايرماق نام دارد .