خداوند را دربارهء ظهور اين مرد سئوال كنند .
هاتف دلف به آنان سفارش كرده بود كه از دستورات آن شبح پيروى كنند ، چه درينصورت وضع آنها بهتر خواهد شد . اهالى متاپونت كه اين جواب را با اعتقاد كامل قبول كردند دستورات شبح را اجراء كردند . آنچه مسلم است . امروز در نزديكى همان بنائى كه بنام آپولون مىباشد مجسمهاى وجود دارد كه بنام آريستئاس معروف است .
بوتههاى خرزهره آن مجسمه را احاطه كردهاند و آن بنا در داخل ميدان عمومى قرار دارد .
در اينجا سخن درباره آريستئاس كافى است .
16 - آنچه در آنسوى منطقهاى كه در اين مقام بشرح آن مشغول ميباشم قرار داد بدرستى بر هيچكس روشن نيست . زيرا من هيچكس را نيافتم كه اطلاعاتى درباره آن داشته باشد و اين اطلاعات نتيجه مشاهدات شخصى او باشد . و حتى آريستئاس كه كمى بالاتر از او نام بردم در كتاب شعرى كه سروده مدعى نشده كه شخصا از محل قوم ايسدون پيشتر رفته باشد ، و آنچه درباره كشورهاى آنسوى اين منطقه ميگويد همانها است كه از اين و آن شنيده است .
بطوريكه خود اظهار مىكند ، آنچه او ميگويد همانست كه ايسدونها ميگفتهاند .
اما ما سعى خواهيم كرد هر مقدار اطلاعات دقيقى كه از راه شايعات درباره دورترين نقاط ممكن بدست آوردهايم در اين مقام نقل كنيم .
17 - اگر از بندر بوريستن « 1 » شروع كنيم - زيرا اين بندر درست در وسط قسمت
هامش
يا هاتفان معروف آن بصدق پيشگوئى و حدس صائب حوادث آينده شهرتى خاص داشتند .
اكثر پادشاهان و سرداران و سران اقوام و ملل باستان قبل از اقدام به هر عمل بزرك كسانى براى مشورت با خدايان به آن معبد ميفرستادند .
( 1 ) - بوريستن( Borysthene )رود دنيپر( Dniepre )امروز است . محتمل است منظور مؤلف از اين بندر شهرى بوده است كه در مصب رود دنيپر قرار داشتهBelles Lettres )- جلد چهار صفحه 58 ) .