تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ هرودت ( فارسى ) — صفحة 69

مساهمون:

ص٦٩
از جمله محتمل است كه درباره سفر اكتشافى مصريان بدور افريقا در سرزمين مصر مطالبى بسمع او رسيده باشد ؛ چه بطوريكه مؤلف خود نقل مىكند در اين سرزمين دربارهء تاسيسات دريائى مصريان در زمان پادشاهى نكوس اطلاعاتى كسب كرده است و شرح مبسوطى نيز درباره مجرائى كه اين پادشاه بين نيل و درياى احمر حفر مينمود نقل كرده است . همچنين محتمل است كه مؤلف اطلاعات خود را درباره سفر سكيلاكس يونانى كه بامر داريوش انجام گرفت در شهر موطن خود هاليكارناس و يا ديگر شهرهاى يونانى سواحل آسياى صغير از دهان همشهريان خود يا يونانيانى شنيده باشد كه افسانه اين سياحت بزرك را با كبر و غرور خاص نقل مينموده‌اند . در اين مورد مؤلف دچار اشتباهى شده است كه مىرساند كه خود در هرحال شرح كامل اين مسافرت را در جائى نخوانده و مستقيما نيز از آن مطلع نشده است . هردوت نه تنها نسبت بنقشى كه سكيلاكس يونانى در اين سياحت به عهده داشته راه اغراق پيموده و او را فرمانده اين سفر اكتشافى دانسته ( در حالى كه اين خود مطلبى قابل بحث است ) بلكه درباره خط سير او نيز اشتباه نموده و اين اشتباه مىرساند كه اطلاعات كاملى درباره اين مسافرت نداشته . توضيح آنكه هردوت مدعى است كه اين سردار يونانى ضمن آنكه موافق جريان رود سند پيش ميرفت بسوى شرق گرائيد و بدين ترتيب به اقيانوس هند وارد شد . در حالى كه رود سند انحرافى بسوى شرق ندارد و قطعا اشتباه مؤلف در اين مورد ناشى از آنست كه اطلاعات خود را در اين باره از راه دور بدست آورده است . تنها در چند مورد مؤلف خود به استفاده از سياحت‌نامه‌هاى سياحان پيشين يا معاصر اعتراف كرده است از اين قبيل است در مورد مطالب مربوط به بند 13 و 16 . در بند 13 مؤلف چنين مينويسد : « آريستئاس فرزند كايستروبيوس از اهالى پروكونز نيز در يكى از اشعار حماسى خود نقل مىكند كه . . . همين شخص نقل مىكند كه بالاتر از قوم ايسدون . . . و باز از او نقل ميكنند كه . . . » همچنين در بند 16 درباره كتاب آريستئاس چنين مينويسد :
تاريخ هرودت ( فارسى ) — صفحة 69 | هرودت / هادى هدايتى