يادداشت خارج از متن درباره قسمت اول از كتاب چهارم هردوت
قسمت اول از كتاب چهارم هردوت مربوط است بشرح حوادث و جنگها و لشكركشىهاى داريوش و سرداران او بكشور سكاها و سواحل درياى سياه و تراكيه و مقدونيه . در صفحات نخستين اين قسمت چگونگى لشكركشى داريوش بكشور سكاها و در صفحات بعد لشكركشى آرياند « 1 » به بركه « 2 » و در آخرين قسمت آن فعاليتهاى نظامى و سياسى مگابيز و اوتان سرداران بزرك زمان داريوش در سواحل بغازها در آسياى صغير و جزاير مجاور آن و تراكيه و مقدونيه بتفصيل بيان شده است .
از آنجا كه تسخير سواحل درياى سياه و كشور سكاها مقدمهء لشكركشى پادشاه بزرك هخامنشى بسرزمين يونان بوده است ، هردوت شرح اين حوادث را بعنوان مقدمه شرح جنگها و منازعات دو كشور بزرك شرق و غرب دنياى كهن لازم دانسته و قسمت اول از كتاب چهارم خود را بدان اختصاص داده است .
در اينكه تسخير شهرهاى سواحل بغازهاى آسياى صغير و جزاير مجاور آن و فعاليتهاى سياسى و نظامى پارسها در دو ايالت بزرك تراكيه و مقدونيه در حقيقت مقدمهء آغاز نزاع دو تمدن بزرك دنياى كهن محسوب مىشود ترديدى نميتوان داشت ليكن لشكركشى داريوش را بكشور سكاها نميتوان آنطور كه محتملا هردوت تصور كرده است بيقين مقدمه نزاع دو كشور باستانى شمرد .
امروز بسيارى از مورخان عقيده دارند كه لشكركشى داريوش بكشور سكاها به منظور تهيهء مقدمات جنك با كشور يونان انجام گرفته و قصد داريوش آن
هامش
( 1 ) -Ariandes( 2 ) -Barke