اينان در گذشته از طرف پادشاه پارسها نگرانى نداشتهاند و امروز هم از اين حيث نگرانى ندارند . مطلبى كه بايد درباره اين منطقه اضافه كنم اينست كه تا جائى كه ما ميدانيم مردمان اين منطقه از چهار نژاد هستند و نه بيشتر « 1 » . دو نژاد از اين چهار نژاد بومى هستند و دو نژاد ديگر بومى نيستند : افريقائيان و حبشيان كه دسته اول آنها در شمال و دسته دوم در جنوب افريقا زيست ميكنند بومى هستند ؛ ولى فينيقىها و يونانيان از خارج آمدهاند .
198 - بعقيدهء من افريقا از حيث حاصلخيزى نيز قارهء جالبى كه بتوان آن را با آسيا يا اروپا مقايسه كرد نميباشد . البته باستثناى سرزمين كىنيپس « 2 » ( كه نام آن با نام رود آن يكى است ) . اين ناحيه از حيث توليد غلات با بهترين اراضى برابرى مىكند و از هيچ حيث با ديگر قسمتهاى افريقا قابل قياس نيست ؛ زيرا خاك آن سياه است و چشمههاى فراوانى آن را آبيارى مىكند . خطر خشگسالى يا زيادى باران در آنجا وجود ندارد ( در اين قسمت از افريقا باران مىبارد ) . ميزان توليد گندم در اين سرزمين با توليد بابل « 3 » برابر است . سرزمين مورد سكونت اوسپرىها « 4 » نيز حاصلخيز است . وقتى محصول در آنجا به بهترين وضع ميرسد نسبت آن صد به يك است . اين نسبت در سرزمين كىنيپس به سيصد به يك ميرسد .
199 - اكنون بايد اين مطلب جالب را نيز اضافه كنم : در سرزمين سيرن « 5 » كه مرتفعترين نقطه قسمتى از افريقا كه باديهنشينان در آن زيست ميكنند محسوب مىشود محصول در سه فصل برداشته مىشود .
هامش
( 1 ) - بايد توجه داشت كه هردوت مصر را در تقسيمبندى جغرافياى ربع مسكون آن عصر جزء افريقا نميدانست ( هردوت - كتاب دوم بند 8 - 18 - 32 - 65 - كتاب چهارم بند 41 )
( 2 ) - كىنيپس( Kinyps )- اين ناحيه در تريپولى واقع شده و امروز وادى كنعان نام دارد .
( 3 ) - مقصود مؤلف بابل قديم پايتخت باستانى امپراتورى بابل در ساحل فرات است .
( 4 ) -Evesprides( 5 ) -( Cyrene )- درباره اين محل رجوع شود به يادداشت ذيل بند 152