دريا به آسيا مراجعت كرد . مگابيز از پارسهائى بود كه روزى پادشاه او را با اظهار مطلبى كه نقل ميكنم ، در حضور عموم پارسها مفتخر كرده بود : وقتى پادشاه به خوردن انار مشغول بود . همين كه انار اول را پاره كرد برادرش آرتابان از او پرسيد چه چيز را مايل است بتعداد دانههاى اين انار داشته باشد . داريوش پاسخ داد كه ترجيح ميدهد بتعداد دانههاى آن انار مردانى مانند مگابيز داشته باشد تا بر يونان مسلط شود . به اين ترتيب پادشاه با بيان اين مطلب در بين پارسها وى را مفتخر كرده بود . و در آن موقع او را در رأس سپاهيان خود با هشتاد هزار سپاهى در پشت سرگذارد « 1 » .
144 - اين شخص به علت بيان مطلبى كه من اكنون نقل ميكنم بين ساكنان هلسپون خاطرهاى فراموشنشدنى از خود باقى گذارده است : در موقعى كه او در بيزانس بود اطلاع پيدا كرد كه اهالى كالسدونى « 2 » هفده سال قبل از اهالى بيزانس در آن سرزمين مستقر شده بودند .
وقتى او از اين امر مطلع باشد پاسخ داد كه كالسدونىها در آن موقع كور بودهاند ، زيرا اگر آنها كور نبودند ، در حالى كه بهترين محلها در مقابل آنها بوده است ، بدترين آن را براى استقرار خود انتخاب نميكردند . به اين ترتيب ، اين شخص كه در آن موقع در راس سپاهيان اين محل قرار گرفته بود به مطيع كردن قسمتى از ساكنان هلسپون كه با مادها « 3 » همراه نبودند پرداخت .
هامش
( 1 ) - در مورد تعداد نفرات سپاهى كه داريوش در اروپا باقى گذارد روايت كتزياس با روايت هردوت مطابقت دارد . ليكن كتزياس كه مدعى است داريوش از طريق بغار به سفر قدم به آسيا گذارد عقيده دارد كه وى براى جلوگيرى از هجوم سكاها خود فرمان داد تا پل را ويران كنند و به اين ترتيب هشتاد هزار نفر از سپاهيان او كه نتوانسته بودند از پل عبور كنند در اروپا ماندند و در مقابل حملات سكاها از بين رفتند .
( 2 ) - كالسدونى( Chalcedoine )از شهرهاى قديم ناحيه بىتىنى( Bitynie )در ساحل به سفر كه در سال 685 قبل از ميلاد بوسيله مگارىها تأسيس شده بود .
( 3 ) - از موارد جالبى است كه هردوت مادها را بجاى پارسها به كار برده و اين دو قوم آريائى را يكى دانسته است .
( رجوع شود به مقدمه و توضيح خارج از متن )