هيپاكيريس ملحق مىشود . « 1 »
57 - هشتمين رود تانائيس « 2 » نام دارد كه در آغاز مسير خود از درياچه بزرگى خارج مىشود و بدرياچه بزرگتر ديگرى ميريزد كه مايوتيس « 3 » نام دارد و حد فاصل بين سكاهاى شاهى و سوروماتها « 4 » مىباشد . به رود تانائيس رود ديگرى ملحق مىشود كه هيرژيس « 5 » نام دارد .
58 - اين بود بطور خلاصه رودهاى معروفى كه سكاها از آن منتفع ميشوند . گياهانى كه در سرزمين سكاها ميرويد از تمام گياهانى كه ما ميشناسيم براى كبد حيوانات مفيدتر است . اگر شكم حيوانات را بگشائيم صحت اين مطلب را تصديق خواهيم كرد .
59 - پس بنابراين ، سكاها از مزاياى مهمى به مقدار فراوان برخوردارند « 6 » . و اما براى اينكه
هامش
( 1 ) - تشخيص اينكه رود گروس و هيپاكيريس كه هردوت مكرر از آنها نام برده كداميك از رودهاى امروز دشتهاى جنوبى روسيه است خالى از اشكال نيست . از آنچه هردوت نقل مىكند اينطور نتيجه گرفته مىشود كه اين رود در نزديكى كيف امروز از دنيپر ( بوريستين زمان هردوت ) جدا مىشود و پس از طى مسافتى دايرهوار در مغرب تنگه پركوپ( Perekop )به دريا ميريزد . در حال حاضر جريان رود مولوچيا( Molotchaia )بيش از هر رود ديگر با جريان رود فرضى هردوت تطبيق مىكند ، چه اين رود در قسمت علياى رود دنيپر با آن مجاور است و بدرياى آزوف امروز ميريزد . ولى بين رود دنيپر و اين رود جريان ديگرى وجود ندارد . محتمل است مقصود هردوت اين بوده كه بين بوريستن و تانائيس سه رود ديگر وجود داشته كه هر سه به دريا وارد ميشده است و چون مؤلف تصور نميكرده كه ساحل دريا در سرزمين سكاها در جهت شرق تا آنسوى كوههاى تور ادامه يابد چنين نتيجه گرفته كه هر سه اين سه رود در مغرب اين كوهها به دريا ميريختهاند -Belles Lettres )- جلد 4 - صفحه 81 )
( 2 ) - تانائيس( Tanais )- دربارهء اين رود رجوع شود به يادداشت ذيل بند 20 همين كتاب
( 3 ) - مايونيس( Maiotis )- نام قديم درياى آزوف بوده است .
( 4 ) -Sauromates( 5 ) -Ilyrgis( 6 ) - مقصود مؤلف از اين مزايا ، انهار و رودهاى متعددى بوده است كه به علت موقعيت طبيعى سد محكمى در برابر مهاجمين خارجى تشكيل ميدادند . چون سكاها خود به گوشه و كنار سرزمين خود آشنائى كامل داشتند و از معابر و گذرگاههاى طبيعى آن با اطلاع بودند با سانى از