نيست و شيرين است . اما از اين نقطه ببعد در فاصله چهار روز بحرپيمائى از ساحل دريا آب آن بشدت تلخ است ، و علت آنست كه در اين نقطه چشمه تلخى به آن ملحق مىشود كه آب آن بدرجهاى تلخ است كه با اينكه از حيث مقدار ناچيز است ، رود هيپانيس را كه از حيث مقدار آب كمنظير است تلخ مىكند . اين چشمه در سرحد سرزمين سكاهاى كشاورز و مردمان آلازون « 1 » قرار دارد . اين چشمه و محلى را كه در آنجا آفتابى مىشود به زبان سكائى اكسامپئوس « 2 » مينامند كه به زبان يونانى راههاى مقدس معنى ميدهد . در سرزمين آلازونها مسير رود تيراس و هيپانيس بهم نزديك مىشود و سپس هريك از آنها پيچى ميزنند و در جهاتى جارى ميشوند كه فاصله بين درود را عريض مىكند .
53 - چهارمين رود بوريستن نام دارد . بوريستن بعد از ايستروس بزرگترين اين رودها است و به نظر من نه تنها از تمام رودهاى سرزمين سكاها بلكه از تمام رودهاى ديگر ، باستثناى نيل پرثمرتر است ، زيرا هيچ رودى را با نيل نميتوان قياس كرد . اما بين تمام رودهاى ديگر ، بوريستن از همه پرثمرتر است . از اين رود مراتع زيبا و چمنزارهاى پربركتى براى چهارپايان بوجود ميآيد و ماهىهاى بسيار عالى و بيشمار در آن زيست ميكنند . آب آن بسيار گوارا است و با اينكه در كنار رودهاى گلآلود جارى است شفاف و زلال است . بذرى كه در سواحل آن افشانده مىشود خوب عمل ميآيد و هر جا كه بذر نيفشانند ، علف به مقدار زياد و بلند ميرويد . در مصب آن نمك به مقدار زياد خودبخود متبلور مىشود و اين نمك براى نمك سود كردن ماهىهاى بسيار بزرگى به كار ميرود كه بىاستخوانند و انتاكه « 3 » نام دارند . همچنين چيزهاى شگفت ديگرى بتعداد زياد وجود دارد . بطوريكه ميدانيم اين رود تا نقطهاى كه گروس « 4 » نام دارد و با
هامش
( 1 ) -Alazons( 2 ) -Exampaios( 3 ) -Antakees( 4 ) - حدس زده مىشود كه اين محل كه هردوت گروس( Gerrhos )ناميده در نزديكى پيچ بزرگ دنيپر( Dniepre )و يا در منطقه كيف امروز بوده است . اما چون اين دو نقطه از هم فاصلهاى زياد دارند ، در اينكه اين محل واقعا با كداميك از آنها تطبيق ميكرده است بحث فراوان شده است . در متن هردوت بنفع هر دو فرضيه قرائن و اماراتى مشاهده مىشود .
بقيهء پاورقى در صفحهء بعد