گردش بدور افريقا حركت كرده بودند « 1 » . پس از اين گردش دريائى ، داريوش هنديها را باطاعت خود درآورد « 2 » و از اين دريا استفاده كرد .
از اينقرار در مورد آسيا اين مسئله مسلم است كه اگر قسمت شرقى آن را استثناء كنيم بقيه آن همان خصوصيات و مشخصات افريقا را دارا مىباشد « 3 » .
45 - اما دربارهء اروپا هيچكس بوضوح نميداند كه آيا از جانب مشرق و شمال نيز به آب منتهى مىشود . آنچه ميدانيم اينستكه اين قاره در جهت طول در برابر دو قاره ديگر امتداد مييابد . همچنين من نميتوانم بفهمم كه بچه دليل زمين را كه يكى است به سه نام متمايز كه از اسامى زنان مشتق شده است ميخوانند و بچه دليل خط متمايز قسمتهاى آن را نيل كه رودى است مصرى و فاز « 4 » كه رودى است در كولشيد « 5 » قرار دادهاند .
( برخى « 6 » اين دو حد را تانائيس « 7 » كه رودى است در سرزمين مايوتيس « 8 » و تنگههاى كيمرى ميدانند ) .
هامش
( 1 ) - مقصود مؤلف تنگه سوئز آن زمان است ، زيرا دريانوردان فينيقى براى گردش بدور افريقا قبلا از همين محل حركت كرده بودند . اگر خط سيرى كه هردوت براى اين دريانوردان نقل مىكند صحت داشته باشد بايد تصديق كرد كه سفر دريائى آنان يكى از دشوارترين و سختترين سفرهاى دريائى آن زمان محسوب ميشده و قابل قياس با سفر دريائى نئارك( Nearque )كه بعدها بامر اسكندر انجام گرفت نبوده است .
( 2 ) - مقصود هنديهاى ساكن درهء سفلاى سند بوده است .
( 3 ) - اشاره به درياها و رودها و شطهائى است كه بگفته مؤلف گرداگرد افريقا و آسيا مشاهده ميشد .
( 4 ) - رود فاز( Phase )نام قديم رود ريون( Rion )است كه در ايالت كولشيد از نواحى قديم آسياى صغير در مشرق درياى سياه و جنوب قفقاز جارى بوده است .
( 5 ) - كولشيد( Colchide )از نواحى قديم آسيا واقع در شرق درياى سياه و جنوب قفقاز امروز .
( 6 ) - مردمان عهد عتيق تصور ميكردهاند كه حد فاصل بين آسيا و افريقا رود نيل ( هردوت - جلد سوم - بند 16 و بعد ) .
( 7 ) - تانائيس( tanais )نام قديم رود دون( Don )امروز است كه در محل بندر آزوف به دريا ميريزد .
( 8 ) - مايوتيس( Maiotis )نام قديم درهء رود دون( Don )و سواحل درياى آزوف است