برف به پر شباهت دارد و اگر قسمتهاى شمالى اين منطقه غيرمسكون است علت آنست كه زمستان آنجا چنين است . پس حدس من آنست كه وقتى سكاها و كسانى كه اطراف آنها زيست ميكنند از اين پرها صحبت ميكنند در حقيقت بكنايه از برف سخن ميگويند .
32 - من از آنچه درباره دورافتادهترين مناطق نقل كردهاند سخن گفتم . اما دربارهء مردمان شمالى نه از سكاها و نه از كسان ديگر كه در اين قسمت زيست ميكنند هيچكس غير از ايسدونها ، اطلاعى ندارد « 1 » و بعقيدهء من ايسدونها نيز در اين باره چيزى نقل نكردهاند « 2 » ، زيرا اگر آنها چيزى نقل ميكردند سكاها نيز بايد نقل كرده باشند ، همچنانكه از مردمان يك چشم نقل كردهاند . فقط در آثار ازيود « 3 » درباره مردمان شمالى سخن گفته شده است ؛ همچنين است اشعار اپيگون « 4 » هومر ، اگر واقعا او را بتوان مؤلف آن دانست .
هامش
( 1 ) - طرز بيان هردوت در اين عبارت طورى است كه معلوم مىشود قبل از او مورخان يا جغرافىدانان يونانى مطالبى درباره اين « مردمان شمالى » نقل كردهاند كه هردوت در اين مقام كه بشرح حال اقوام ساكن نواحى سرد مشغول است نسبت به صحت وجود آنها ترديد مىكند . از لحن بيان و طرز كلام مؤلف كه تا حدى نيشدار به نظر ميرسد بايد حدس زد كه مخاطب او احتمالا هكاته معروف از اهل ملط است كه مؤلف مكرر بطور صريح و غيرصريح با او بمجادله پرداخته و در بسيارى از موارد ديگر در رد نظريات او استدلال كرده است . اگر اين حدس صحيح باشد بايد تصور كرد كه بىترديد مؤلف در جمعآورى مطالب اين قسمت از كتاب خود تحتتأثير كامل نويسندگان پيشين خود و از جمله هكاته معروف بوده و اين فرض هم وقتى قوت ميگيرد كه ملاحظه ميكنيم مؤلف به اين نواحى و حتى نواحى مجاور و نزديك آن اصولا سفرى نكرده است .
( 2 ) - درينصورت بايد مطالبى كه بادعاى مؤلف آريستئاس( Aristeas )دربارهء « مردمان شمالى » از قول ايسدونها نقل كرده صحت نداشته باشد ( هردوت همين كتاب - بند 13 ) .
( 3 ) - ازيود( Hesiode )- شاعر معروف يونان در قرن هشتم قبل از ميلاد . در ناحيه بئوسى( Beotie )به دنيا آمد و در زمينه اشعار اخلاقى شهرتى فراوان يافت . اثر معروف اوتئوگونى( Theogonie )نام دارد كه ترجمه آن « شجره نسب خدايان » است .
( 4 )Epigones