به دو قسمت مشخص تقسيم مىشود . قسمت اول از بند 1 تا 67 اختصاص دارد بشرح لشگركشى كبوجيه به مصر و تاريخ سلطنت اين پادشاه . در پايان اين قسمت مؤلف به عادت معمول خود بمناسبتى به پوليگرات پادشاه ساموس اشاره مىكند و سپس بتفصيل به شرح احوال اين پادشاه و نقل سرگذشت او ميپردازد . قسمت دوم از كتاب سوم از بند 67 شروع و به بند 160 خاتمه مييابد و اختصاص دارد بشرح چگونگى جلوس داريوش بر اريكه سلطنت و نخستين فتوحات اين پادشاه در شهرها و جزاير يونانى سواحل مديترانه شرقى و طليعه جنگهاى بزرگ ايران و يونان كه كمى بعد از بزرگترين حوادث زمان گرديد .
خصوصيات قسمت اول از كتاب سوم هردوت
قسمت اول از كتاب سوم هردوت ( از بند اول تا بند 67 ) اختصاص دارد بشرح احوال كبوجيه و فتح مصر بدست اين پادشاه و شورش بردياى دروغى و سرانجام كار پادشاه هخامنشى . در اين بحث مختصر چگونگى تقسيم مطالب اين قسمت از كتاب و استمرار موضوعات آن برحسب تقدم و تأخر تاريخى مورد مطالعه قرار خواهد گرفت و سعى خواهد شد تا جائى كه ممكن است منبع اطلاعات هردوت دربار محتويات آن در حدوديكه از اشارات مؤلف يا قرائن و اسناد و مدارك تاريخى ديگر ميتوان حدس زد مشخص گردد . اما قبل از شروع اين مطلب مناسب آنست كه دربارهء خصوصيات انحصارى كتاب سوم هردوت كه شايد بتوان مدعى شد كه در ديگر مجلدات تاريخ اين مؤلف نظاير آن را نميتوان يافت مختصرى بحث بميان آمد .
از نكات مهمى كه در اين زمينه در كتاب سوم هردوت جلب توجه مىكند اينست كه مؤلف بر خلاف رويهاى كه در مجلدات بعدى تاريخ خود در پيش گرفته در اين قسمت از كتاب خود هرگز سعى نكرده است كه شهرها و ممالك يونانى را كه از تمدن يونانى برخوردار بودهاند از دنيائى كه بگفته او « بربر » و « وحشى » بوده است متمايز و با آن قياس كند .
حتى در جائى كه صحبت از بعضى فتوحات كوچك پادشاهان هخامنشى در سواحل شرقى درياى مديترانه و جزاير نواحى « يونى » در ميان است با اينكه اين فتوحات در حقيقت